مجله علوم پزشکی صدرا

تأثیر پروبیوتیک‌ها و سین‌بیوتیک‌ها بر بیماری مزمن کلیه با تمرکز بر یافته‌های اومیکس محور روده-کلیه

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان

مریم شفیعی 1
سید محمد مظلومی 2
فاطمه دژگرد 3
حسین بزرگ پور سماکوش 3

1 مرکز تحقیقات نفرولوژی-اورولوژی شیراز، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

2 مرکز تحقیقات تغذیه، گروه بهداشت و کنترل کیفیت مواد غذایی، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

3 گروه بهداشت و کنترل کیفیت مواد غذایی، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

10.30476/smsj.2026.108350.1680
چکیده
بیماری مزمن کلیه (CKD) یکی از مشکلات اصلی نظام‌های سلامت در سطح جهان محسوب می‌شود و با اختلال در تعادل میکروبی روده (دیس‌بیوز) ارتباط تنگاتنگی دارد. دیس‌بیوز با تولید سموم اورمیک و تشدید التهاب، به پیشرفت نارسایی کلیوی کمک می‌کند. این مرور روایتی با هدف بررسی شواهد جدید منتشرشده بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ درباره تأثیر پروبیوتیک‌ها و سین‌بیوتیک‌ها بر تنظیم محور روده-کلیه و بهبود پیامدهای بالینی در بیماران مبتلا به CKD انجام شده است. ابتدا، با جستجوی ساختاری در پایگاه‌های PubMed ،Scopus‌ و‌ ScienceDirect ۱۵ مطالعه بر اساس معیارهای تعیین شده انتخاب و نتایج آنها تحلیل شد. بررسی مطالعات انجام شده نشان داد که این مداخلات قادر به بازسازی مطلوب ترکیب و عملکرد میکروبیوتای روده هستند؛ این امر از طریق تقویت جمعیت باکتری‌های مفید تولیدکننده اسیدهای چرب کوتاه‌زنجیره (SCFAs) و کاهش حضور عوامل بیماری‌زا صورت می‌گیرد. این تغییرات مثبت میکروبی، با کاهش چشمگیر سطوح سموم اورمیک (نظیر ایندوکسیل سولفات و پی-کرزیل سولفات) و نشانگرهای التهابی سیستمیک (از جمله اینترلوکین6 و کالپروتکتین) همراه بوده و همچنین بهبود قابل توجهی در علائم گوارشی و کیفیت زندگی بیماران گزارش شده است. شواهد تکمیلی حاصل از فناوری‌های پیشرفته اومیکس و نتایج تصادفی‌سازی مندلی نیز رابطه سببی بین میکروبیوتای روده و ایجاد CKD را تأیید می‌نمایند. نتایج این مرور، پتانسیل بالای بهره‌گیری از پروبیوتیک‌ها و سین‌بیوتیک‌ها در تعدیل محور روده-کلیه و مدیریت بهتر CKD را نشان می‌دهد. هرچند وجود ناهمگونی در نتایج، لزوم انجام پژوهش‌های آینده طولانی‌مدت‌تر و یکپارچه را ایجاب می‌کند تا شخصی‌سازی درمان بر اساس داده‌های اومیکس در آینده نزدیک امکان‌پذیر گردد.

تازه های تحقیق

Maryam Shafiee (Google Scholar)

Seyed Mohammad Mazloomi (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

پروتئومیکس
متابولومیکس
ژنومیک
پروبیوتیک‌ها
نارسایی مزمن کلیه
سین‌بیوتیک‌ها
  1. Wang L, Xu X, Zhang M, Hu C, Zhang X, Li C, et al. Prevalence of chronic kidney disease in China: results from the sixth China chronic disease and risk factor surveillance. JAMA Intern Med. 2023;183(4):298-310.
  2. Bikbov B, Purcell C, Levey AS, Smith M, Abdoli A, Abebe M, et al. Global, regional, and national burden of chronic kidney disease, 1990–2017: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. Lancet. 2020;395(10225):709-33.
  3. Wehedy E, Shatat IF, Al Khodor S. The human microbiome in chronic kidney disease: a double-edged sword. Front Med (Lausanne). 2022;8:790783.
  4. Tsuji K, Uchida N, Nakanoh H, Fukushima K, Haraguchi S, Kitamura S, et al. The gut–kidney axis in chronic kidney diseases. Diagnostics (Basel). 2024;15(1):21.
  5. Singh V, Lee G, Son H, Koh H, Kim ES, Unno T, et al. Butyrate producers, “the sentinel of gut”: their intestinal significance with and beyond butyrate, and prospective use as microbial therapeutics. Front Microbiol. 2023;13:1103836.
  6. Wing MR, Patel SS, Ramezani A, Raj DS. Gut microbiome in chronic kidney disease. Exp Physiol. 2016;101(4):471-7.
  7. Vaziri ND, Yuan J, Rahimi A, Ni Z, Said H, Subramanian VS. Disintegration of colonic epithelial tight junction in uremia: a likely cause of CKD-associated inflammation. Nephrol Dial Transplant. 2012;27(7):2686-93.
  8. Wang X, Yang S, Li S, Zhao L, Hao Y, Qin J, et al. Aberrant gut microbiota alters host metabolome and impacts renal failure in humans and rodents. Gut. 2020;69(12):2131-42.
  9. Zhao YY. Recent advances of gut microbiota in chronic kidney disease patients. Explor Med. 2022;3:260-74.
  10. Wu IW, Hsu KH, Lee CC, Sun CY, Hsu HJ, Tsai CJ, et al. p-Cresyl sulphate and indoxyl sulphate predict progression of chronic kidney disease. Nephrol Dial Transplant. 2011;26(3):938-47.
  11. Dong Y, Gai Z, Han M, Xu J, Zou K. Reduction in serum concentrations of uremic toxins driven by Bifidobacterium longum subsp. longum BL21 is associated with gut microbiota changes in a rat model of chronic kidney disease. Probiotics Antimicrob Proteins. 2025;17(4):1893-904.
  12. Chen C, Wang J, Pan D, Wang X, Xu Y, Yan J, et al. Applications of multi omics analysis in human diseases. MedComm. 2023;4(4):e315.
  13. He XF, Guo Y, Zhao YY. Targeting gut microbiota as a promising therapy for chronic kidney disease. Integr Med Nephrol Androl. 2025;12(3):e25-00026.
  14. Huang HW, Kuo TC, Lee YJ, Chen MJ. Multi-omics analysis reveals the efficacy of two probiotic strains in managing feline chronic kidney disease through gut microbiome and host metabolome. Front Vet Sci. 2025;12:1590388.
  15. Cooper TE, Khalid R, Chan S, Craig JC, Hawley CM, Howell M. Synbiotics, prebiotics and probiotics for people with chronic kidney disease. Cochrane Database Syst Rev. 2023;10(10):CD013631.
  16. Li J, Shen Y, Yan K, Wang S, Jiao J, Chi H, et al. The compositional and functional imbalance of the gut microbiota in CKD linked to disease patterns. J Transl Med. 2024;22(1):773.
  17. Yang CY, Chen TW, Lu WL, Liang SS, Huang HD, Tseng CP, et al. Synbiotics alleviate the gut indole load and dysbiosis in chronic kidney disease. Kidney Res Clin Pract. 2022;41(1):89-101.
  18. Wang H, Ainiwaer A, Song Y, Qin L, Peng A, Bao H, et al. Perturbed gut microbiome and fecal and serum metabolomes are associated with chronic kidney disease severity. Microbiome. 2023;11(1):3.
  19. Lohia S, Valkenburg S, Stroggilos R, Lygirou V, Makridakis M, Zoidakis J, et al. Investigation of the human-gut-kidney axis by fecal proteomics highlights molecular mechanisms affected in CKD. Heliyon. 2024;10(12):e32828.
  20. Liu S, Liu H, Chen L, Liang SS, Shi K, Meng W, et al. Effect of probiotics on the intestinal microbiota of hemodialysis patients: a randomized trial. Eur J Nutr. 2020;59(8):3755-66.
  21. Lim PS, Wang HF, Lee MC, Chiu LS, Wu MY, Chang WC, et al. The efficacy of Lactobacillus-containing probiotic supplementation in hemodialysis patients: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. J Ren Nutr. 2021;31(2):189-98.
  22. Zhou S, Yan Y, Chu R, Chen N, Wang L, Zhang H, et al. Probiotic treatment induces changes in intestinal microbiota but does not alter SCFA levels in peritoneal dialysis patients: a randomized, placebo-controlled trial. Sci Rep. 2024;14:31413.
  23. McFarlane C, Krishnasamy R, Stanton T, Savill E, Snelson M, Mihala G, et al. Diet quality and protein-bound uraemic toxins: investigation of novel risk factors and the role of microbiome in chronic kidney disease. J Ren Nutr. 2022;32(5):542-51.
  24. Gryp T, De Paepe K, Vanholder R, Kerckhof FM, Van Biesen W, Van de Wiele T, et al. Gut microbiota generation of protein-bound uremic toxins and related metabolites is not altered at different stages of chronic kidney disease. Kidney Int. 2020;97(6):1230-42.
  25. De Mauri A, Carrera D, Bagnati M, Rolla R, Vidali M, Chiarinotti D, et al. Probiotics-supplemented low-protein diet for microbiota modulation in patients with advanced chronic kidney disease (ProLowCKD): results from a placebo-controlled randomized trial. Nutrients. 2022;14(8):1637.
  26. Lúcio HG, Lopes RCSO, Gomes MJC, da Silva A, Grancieri M, Della Lucia CM, et al. A symbiotic meal containing extruded sorghum and probiotic (Bifidobacterium longum) ameliorated intestinal health markers in individuals with chronic kidney disease: a secondary analysis of a subsample from a previous randomized and controlled clinical trial. Nutrients. 2024;16(12):1852.
  27. Kazemi A, Soltani S, Ghorabi S, Keshtkar A, Daneshzad E, Nasri F, et al. Effect of probiotic and synbiotic supplementation on inflammatory markers in health and disease status: a systematic review and meta-analysis of clinical trials. Clin Nutr. 2020;39(3):789-819.
  28. Aqaeinezhad Rudbane SM, Rahmdel S, Abdollahzadeh SM, Zare M, Bazrafshan A, Mazloomi SM. The efficacy of probiotic supplementation in rheumatoid arthritis: a meta-analysis of randomized, controlled trials. Inflammopharmacology. 2018;26(1):67-76.
  29. Choi E, Yang J, Ji GE, Park MS, Seong Y, Oh SW, et al. The effect of probiotic supplementation on systemic inflammation in dialysis patients. Kidney Res Clin Pract. 2022;41(1):123-34.
  30. Suliman IL, Panculescu FG, Fasie D, Cimpineanu B, Alexandru A, Gafar N, et al. Gut microbiome in patients with chronic kidney disease stages 4 and 5: a systematic literature review. Int J Mol Sci. 2025;26(21):10706.
  31. Climent E, Hevilla F, Padial M, Barril-Cuadrado G, Blanca M, Jiménez-Salcedo T, et al. Psychobiotic protection of nutritional supplements and probiotics in patients undergoing hemodialysis: a randomized trial. Nutrients. 2025;17(4):652.
  32. Haghighat N, Rajabi S, Mohammadshahi M. Effect of synbiotic and probiotic supplementation on serum brain-derived neurotrophic factor level, depression and anxiety symptoms in hemodialysis patients: a randomized, double-blinded, clinical trial. Nutr Neurosci. 2021;24(6):490-9.
  33. Xie R, Yuen SK, Tsang Z, Tai WCS, Yap DYH. The relationship between probiotics and prebiotics, kidney dysfunction and mortality: results from a longitudinal cohort study and Mendelian randomization. Clin Nutr ESPEN. 2025;65:272-81.
  34. Hemmati F, Abbasi A, Bedeltavana A, Akbari M, Baeghbali V, Mazloomi SM. Development of fortified probiotic dairy desserts with added date extract, whey protein, inulin, folic acid, vitamin D and calcium. J Food Sci Technol. 2022;59(10):3754-64.
مجله علوم پزشکی صدرا

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 11 شهریور 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما