مجله علوم پزشکی صدرا

اثرات نوروپروتکتیو و روان‌رفتاری تمرینات استقامتی همراه با عصاره سیر و استویا در رت‌های نر چاق‌شده با رژیم پرچرب: با تأکید بر بیان ژن‌های دوپامینرژیک/نورآدرنرژیک و هیستوپاتولوژی بافت مغز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

رسول عزیزی 1
رضا رضائی شیرازی 1
سید جواد ضیاءالحق 2
ندا آقائی بهمن بگلو 1

1 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی.واحد علی آباد کتول.دانشگاه آزاد اسلامی.علی آباد کتول. ایران

2 گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

https://doi.org/10.30476/smsj.2026.106772.1631
چکیده
مقدمه: هدف از این تحقیق بررسی اثر هشت هفته تمرینات و مصرف مکمل عصاره سیر - استویا بر بیان ژن دوپامین و نورآدرنالین بر تغییرات رفتاری و بافت مغزی در رت‌های ویستار چاق شده با رژیم پرچرب بود.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی، تعداد 33 سر موش نر ویستار سه‌هفته‌ای با میانگین وزنی 314 گرم به‌طور تصادفی در 7 گروه کنترل سالم (4 سر رت)، گروه چاق (5 سر رت)، گروه چاق + سیر (4 سر رت)، چاق + استویا (5 سر رت)، چاق + ورزش (5 سررت)، چاق + ورزش + سیر (5 سر رت)، چاق + ورزش + استویا (5 سر رت) تقسیم شدند. رت‌ها پس از یک دوره 12-18 هفته (تحت پروتکل چاقی) بر اساس شاخص لی به وزن بالای 310 گرم رسیدند. سپس گروه‌های تجربی به مدت هشت هفته 250 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن مکمل عصاره سیر و استویا دریافت کردند. پروتکل ورزش با 30 دقیقه در روز، 8 متر در دقیقه بود، و رفتارهای اضطرابی - افسردگی به‌وسیله آزمون زمینه باز و میزان بیان ژن با روش واکنش زنجیره ای پلیمراز- زمان واقعی اندازه‌گیری شد و داده‌ها به روش تحلیل واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی توکی در سطح معنی‌داری  05/0>P تجزیه و تحلیل گردید. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تحلیل گردید.
یافته‌ها: نتایج آنالیز واریانس یک‌طرفه نشان داد که تفاوت معناداری بین میانگین بیان ژن نورآدرنالین در گروه چاق+ورزش+استویا با گروه‌های کنترل 0/009=P و چاق 0/017=P وجود داشت. بااین‌وجود تفاوت معناداری بین بیان ژن دوپامین در گروه‌های هفت‌گانه مشاهده نشد (0/05<0/445=P) بین میانگین زمان بی‌حرکتی، زمان سپری‌شده در بازوی باز، تعداد دفعات به بازوی باز در گروه‌های پنج‌گانه با دو گروه چاق و کنترل تفاوت معناداری وجود دارد(0/001=P). 
نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش، تمرینات هوازی و مصرف مکمل عصاره استویا و سیر می‌تواند به‌طور قابل توجهی اضطراب و افسردگی را در رت‌های نر کاهش دهد و باعث افزایش سطح دوپامین و کاهش نورادرنالین در رت‌های ویستار می‌شود.

تازه های تحقیق

Rasoul Azizi (Google Scholar)

Sayyed-Javad Ziaolhagh (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

ورزش
سیر
استویا
نوراپی‌نفرین
دوپامین
مطالعات مرتبط با ژنتیک
رفتار
رژیم غذایی پرچرب
  1. Emmatfar A, Shahsavari A, Tip H. The effect of eight weeks of selected aerobic exercises on depression levels and plasma serotonin concentration in depressed female students aged 18-25 in Aligudarz. J Biol Sci. 2012;13:51-62.
  2. Yazdian MR, Khalaj A, Kalhor N. The effect of caloric restriction and treadmill exercise on reserpine-induced catalepsy in a rat model of Parkinson’s disease. Shefaye Khatam. 2018;6(4):45-52.
  3. Llano I, Gerschenfeld HM. Beta-adrenergic enhancement of inhibitory synaptic activity in rat cerebellar stellate and Purkinje cells. J Physiol. 1993;468:201-24.
  4. Rashidi M, Rashidypour A, Ghorbani R, Diyanat H, Shahvaranian M. The comparison of aerobic and anaerobic exercise effects on depression and anxiety in students. J Sports Biosci. 2017;9(3):1-10.
  5. Micheli L, D’Andrea G, Ceccarelli M, Ferri A, Scardigli R, Tirone F. p16Ink4a prevents the activation of aged quiescent dentate gyrus stem cells by physical exercise. Front Cell Neurosci. 2019;13:10.
  6. Tayebi A, Babahaji M, Sadeghi SM, Ebadi A, Eynollahi B. Study of the effect of Hatha Yoga exercises on stress, anxiety and depression among hemodialysis patients. J Complement Med Res. 2011;2(4):1-8.
  7. Jalilvand M, Souri R, Solimanitabar M. The effectiveness of yoga exercises on anxiety and depression in patients with psoriasis. Shefaye Khatam. 2021;9(2):60-7.
  8. Shaokun W, Shiqiang W, Yijie W, Zhihan X. Research progress on the effect of exercise and neurobiological mechanism on depression. Chin Gen Pract. 2022;25(27):3443.
  9. Hosseini SA, Salehi O, Keikhosravi F, Hassanpour G, Ardakani HD, Farkhaie F, et al. Mental health benefits of exercise and genistein in elderly rats. Exp Aging Res. 2022;48(1):42-57.
  10. Morgan AJ, Parker AG, Alvarez-Jimenez M, Jorm AF. Exercise and mental health: an exercise and sports science Australia commissioned review. J Exerc Physiol Online. 2013;16(4):1-20.
  11. Hamidi Parcheklaee S, Fallah Mohammadi Z, Dehghan A, Rezaeefard S. The effect of four weeks of treadmill aerobic exercise on dopamine (DA) and tyrosine hydroxylase (TH) levels in the brain of Parkinsonian rats. In: First National Conference on Applied Sciences in Sports; 2017.
  12. Jafarzadeh Baghan A, Maghsod P, Azarbaijani MA. The effect of four weeks of voluntary exercise training on childhood stress-induced depressive-like behavior and oxidative stress in rats. J Sports Biosci. 2019;11(1):63-81.
  13. Ahmad H, Ahmad S, Hadi T. The effect of eight weeks of selected aerobic exercises on depression levels and plasma serotonin concentration in depressed female students aged 18-25 in Aligudarz. J Biol Sci. 2012;13:51-62.
  14. Perraton LG, Kumar S, Machotka Z. Exercise parameters in the treatment of clinical depression: a systematic review of randomized controlled trials. J Eval Clin Pract. 2010;16(3):597-604.
  15. Ziaie Bigdeli T, Peeri M, Azarbayjani MA. The effect of aerobic exercise and octopamine on the expression of serotonergic, adrenergic, and dopaminergic pathways in the cerebellum of deep-frying oil-treated rats. Shefaye Khatam. 2022;10(2):46-56.
  16. Karimi M, Safapour F. Effect of a period of selected yoga exercises on serum levels of serotonin and dopamine in non-athlete obese women. J Pract Stud Biosci Sport. 2018;6(11):73-83.
  17. Habibian M, Moosavi S, Mahmoody S. Neuroprotective effect of aerobic training against lead-induced oxidative stress in rat cerebellum. J Gorgan Univ Med Sci. 2013;15(3):39-45.
  18. Fatemi I, Pak-Hashemi M, Mohammadi-Nasab M, Kaeidi A, Hakimizadeh E, Hassanipour M. The effects of endurance training in anxiety-like behaviors in rats with polycystic ovarian syndrome. J Jiroft Univ Med Sci. 2021;7(4):498-505.
  19. Keshavarzian F, Doulah A, Rafieirad M. The effect of four weeks of exercise and oleuropein supplementation on oxidative stress in brain tissue in experimental model of Parkinson’s disease in rat. Exp Anim Biol. 2021;10(2):67-76.
  20. Zheng HC, Liu ZR, Li YL, Wang YA, Kong JW, Ge DY, et al. Allium tuberosum alleviates pulmonary inflammation by inhibiting activation of innate lymphoid cells and modulating intestinal microbiota in asthmatic mice. J Integr Med. 2021;19(2):158-66.
  21. Borgo J, Laurella LC, Martini F, Catalan CAN, Sulsen VP. Stevia genus: phytochemistry and biological activities update. Molecules. 2021;26(9):2733.
  22. Esfandiyari B, Rezai Shirazi R, Zia Alhagh SJ, Ghorbani S, Asgharpour H. The effect of obesity and supplementation of garlic extract along with aerobic activity on the expression of brain-derived neurogenic factor genes, tyrosine kinase B and short-term memory of male wistar rats. J Anim Biol. 2022;14(4):65-75.
  23. Garber AK, Lustig RH. Is fast food addictive? Curr Drug Abuse Rev. 2011;4(3):146-62.
  24. Yin KJ, Xie DY, Zhao L, Fan G, Ren JN, Zhang LL, et al. Effects of different sweeteners on behavior and neurotransmitters release in mice. J Food Sci Technol. 2020;57(1):113-21.
  25. Shenas NP, Salehi O, Hosseini SA. The effect of resistance training with royal jelly on serotonin and dopamine receptors genes expression in the hippocampus of a rat model of Alzheimer’s disease. J Adv Neurosci Res. 2021;8(2):1-8.
  26. Omidi A, Kheyrdeh SA. The effect of eight weeks of aerobic training combined with garlic supplementation on anxiety and depression in rats exposed to WIFI electromagnetic waves. Res Sports Sci Med Plants. 2021;1(3):47-58.
  27. Herring MP, Lindheimer JB, O’Connor PJ. The effects of exercise training on anxiety. Am J Lifestyle Med. 2014;8(6):388-403.
  28. Taleshi M, Rezaei Shirazi R, Ziaolhagh SJ, Asgharpour H. The effect of garlic and stevia supplementation combined with endurance activity on anxiety-like behaviors in male Wistar rats with obesity induced by a high-fat diet. Bi-Quarterly J Physiol Mov Health. 2023;3(2):26-36.
  29. Lattari E, Budde H, Paes F, Neto GAM, Appolinario JC, Nardi AE, et al. Effects of aerobic exercise on anxiety symptoms and cortical activity in patients with panic disorder: a pilot study. Clin Pract Epidemiol Ment Health. 2018;14:11-25.
  30. Ajagannanavar SL, Shamarao S, Battur H, Tikare S, Al-Kheraif AA, Al Sayed MS. Effect of aqueous and alcoholic Stevia (Stevia rebaudiana) extracts against Streptococcus mutans and Lactobacillus acidophilus in comparison to chlorhexidine: an in vitro study. J Int Soc Prev Community Dent. 2014;4(Suppl 2):S116-21.
  31. de Oliveira AL, de Paula MN, Comar JF, Vilela VR, Peralta RM, Bracht A. Adrenergic metabolic and hemodynamic effects of octopamine in the liver. Int J Mol Sci. 2013;14(11):21858-72.
  32. Habr SF, Bernardi MM, Conceição IM, Freitas TA, Felicio LF. Open field behavior and intra-nucleus accumbens dopamine release in vivo in virgin and lactating rats. Psychol Neurosci. 2011;4(1):115-21.
  33. Brown RE, Corey SC, Moore AK. Differences in measures of exploration and fear in MHC-congenic C57BL/6J and B6-H-2K mice. Behav Genet. 1999;29(4):263-71.
  34. Rahmani G, Farajdokht F, Mohaddes G, Babri S, Ebrahimi V, Ebrahimi H. Garlic (Allium sativum) improves anxiety- and depressive-related behaviors and brain oxidative stress in diabetic rats. Arch Physiol Biochem. 2020;126(2):95-100.
  35. Marschollek C, Karimzadeh F, Jafarian M, Ahmadi M, Mohajeri SM, Rahimi S, et al. Effects of garlic extract on spreading depression: in vitro and in vivo investigations. Nutr Neurosci. 2017;20(2):127-34.
  36. Yazdan Shenas A, Piri M, Azarbayjani M. The effect of forced and voluntary exercises as a non-pharmacologic factor on modified behaviors due to stress of separation from mother in Wistar rats. J Motor Learn Sports Dev. 2018;10(2):243-56.
  37. Khakpai F, Naseroleslami M, Moheb-Alian M, Ghanimati E, Abdollah-Pour F, Mousavi-Niri N. Intra-gastrically administration of Stevia and particularly Nano-Stevia reversed the hyperglycemia, anxiety, and memory impairment in streptozotocin-induced diabetic rats. Physiol Behav. 2023;263:114100.
  38. Pascua MLC, Rubio RMT, Pareja MC. The neuro-physiological effect of Stevia rebaudiana to Imprinted Control Mice (ICR) mice. Philipp J Sci. 2014;143(3):321-8.
  39. Pozdnyakova Y, Murzatayeva A. Neuroprotective potential of Stevia rebaudiana and Stachys sieboldii: effects on oxidative stress and locomotor activity in male rats fed a high-fat, high-sucrose diet. Biology (Basel). 2025;14(4):359.
  40. Mousavi-Niri N, Naseroleslami M, Ghanimati E, Moheb-Alian M, Abdollah-pour F, Khakpai F. Stevia and especially Nano-Stevia induced anti-diabetic, antidepressant, and analgesic effects in streptozotocin-induced diabetic rats. J Diabetes Metab Disord. 2023;22(1):1-12.
مجله علوم پزشکی صدرا
دوره 14، شماره 2
تابستان 1405
صفحه 409-419

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما