مجله علوم پزشکی صدرا

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

پیوندهای مفید

فرایند داوری مقالات

باورهای وسواسی و خود ناتوان‌سازی تحصیلی: نقش واسطه‌ای آشفتگی استنتاج و ترس از ارزیابی منفی در دانشجویان علوم پزشکی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه روانشناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران

10.30476/smsj.2026.107556.1656

چکیده

مقدمه: باورهای وسواسی از عوامل شناختی-هیجانی مؤثر بر عملکرد تحصیلی هستند که می‌توانند با فرآیندهای فکری ناسازگار، مانند آشفتگی استنتاج و ترس از ارزیابی منفی همراه باشند. این عوامل ممکن است نقش مهمی در شکل‌گیری رفتارهای خود ناتوان‌ساز در دانشجویان داشته باشند. هدف این پژوهش، تبیین نقش واسطه‌ای آشفتگی استنتاج و ترس از ارزیابی منفی در رابطه بین باورهای وسواسی و خود ناتوان‌سازی تحصیلی در دانشجویان علوم پزشکی بود.
مواد و روش‌ها: پژوهش از نوع بنیادی-کاربردی و همبستگی بود. جامعه آماری را دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم پزشکی قم در نیمسال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ تشکیل می‌دادند که از میان آن‌ها ۲۰۳ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان مقیاس خود ناتوان‌سازی تحصیلی (ASHS)، پرسشنامه باورهای وسواسی (OBQ-44)، پرسشنامه آشفتگی استنتاج (ICO-EV) و پرسشنامه ترس از ارزیابی منفی (FNES-B) را تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از ماتریس همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS26 و PLS3 تحلیل شدند.
یافته‌ها: باورهای وسواسی به‌طور مستقیم آشفتگی استنتاج (0/650=β)، ترس از ارزیابی منفی (0/512=β) و خود ناتوان‌سازی تحصیلی (0/290=β) را پیش‌بینی کردند. آشفتگی استنتاج (0/216=β) و ترس از ارزیابی منفی (0/178=β) نیز با خود ناتوان‌سازی تحصیلی رابطه داشتند. همچنین مسیرهای غیرمستقیم نشان داد که باورهای وسواسی از طریق آشفتگی استنتاج (0/140=β) و ترس از ارزیابی منفی (0/091=β) به‌طور غیرمستقیم بر خود ناتوان‌سازی تحصیلی اثرگذار هستند.
نتیجه‌گیری: باورهای وسواسی به‌طور مستقیم و غیرمستقیم از طریق آشفتگی استنتاج و ترس از ارزیابی منفی بر خود ناتوان‌سازی تحصیلی تأثیر می‌گذارند.

تازه های تحقیق

Seyyed Mehdi Sarkeshikiyan (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

مراجع
  1. Pamuk M, Circir O. What might happen if adolescents perceive academic pressure from their parents? The role of academic self-handicapping behaviour on subjective academic well-being: a moderated mediation model. Psychol Sch. 2025;62(4):1100-11.
  2. Qiuyu C. The relationship between academic buoyancy and academic self-handicapping in foreign language learning among university students. Int Linguist Res. 2025;8(2):45.
  3. Hurani FS, Melhem MA, Rababah EQ. Academic self-efficacy and its relationship to academic self-handicapping among Sakhnin College students within the Green Line. Jordan Educ J. 2025;10(1):126-47.
  4. Ching BH, Li XF, Tan Y. Academic contingent self-worth and self-handicapping: an experimental test of failure mindset as a moderator. Soc Psychol Educ. 2025;28(1):16.
  5. Khurshid K, Mushtaq R, Rauf U, Anwar N, Abbas Q, Aljhani S, et al. Cognitive behavior therapy for academic burnout, procrastination, self-handicapping behavior, and test anxiety among adolescents: a randomized control trial. BMC Psychol. 2025;13(1):94.
  6. Han Y. Structural model of intelligence beliefs, motivational beliefs, academic self-handicapping and academic adjustment in Chinese undergraduate students. BMC Psychol. 2024;12(1):602.
  7. Davoudi M, Pourshahbaz A, Dolatshahi B, Nazeri Astaneh A. A network analysis study to evaluate obsessive-compulsive beliefs/dimensions and personality beliefs in patients with obsessive-compulsive disorder (OCD): a cross-sectional study in two common OCD subtypes. Iran J Psychiatry. 2024;19(1):30-44. Persian.
  8. Miegel F, Daubmann A, Moritz S, Balzar A, Yassari AH, Jelinek L. Obsessive-compulsive symptom dimensions and their relationships with obsessive beliefs: a structural equation modeling analysis. Psychiatr Q. 2023;94(3):345-60.
  9. Sunde T, Hansen B, Solem S, Kvale G. Metacognitions and obsessive beliefs in obsessive–compulsive disorder: a study of within-and between-person effects on long-term outcome. Cogn Ther Res. 2021;45(1):1-15.
  10. Sommers J, Vodanovich SJ. Boredom proneness: its relationship to psychological—and physical—health symptoms. J Clin Psychol. 2000;56(1):149-55.
  11. Şen G, Dağ İ. The relationship between insecure attachment patterns and psychopathological symptoms: the mediating role of general causality orientations. Psychol Thought. 2020;13(2):376-409.
  12. Badri Gargari R, Kazemi F, Abdollahi F. Relationship between perfectionism, obsessive–compulsive and five factor personality trait with procrastination behavior in students of Azarbaijan University of Shahid Madani. J Psychol Stud. 2015;11(2):25-46. Persian.
  13. Chang YF. How perceived mindful parenting prevents maladaptive academic behaviours: the mediating roles of insecure attachment and children mindfulness. Educ Psychol. 2023;43(10):1202-18.
  14. Baraby LP, Bourguignon L, Aardema F. The relevance of dysfunctional reasoning to OCD and its treatment: further evidence for inferential confusion utilizing a new task-based measure. J Behav Ther Exp Psychiatry. 2023;80:101728.
  15. Aminaee M, Khosravani V, Moulding R, Aardema F, Wong SF, Samimi Ardestani SM. The role of feared possible selves in the relationship between inferential confusion and obsessive-compulsive symptoms: a replication and extension in a clinical sample. Br J Clin Psychol. 2024;63(4):507-21. Persian.
  16. Yang YH, Choi Y, Choi J, Lee H, Lee Y. The role of feared self and inferential confusion in obsessive-compulsive symptoms. J Obsessive Compuls Relat Disord. 2021;28:100607.
  17. Baraby LP, Wong SF, Radomsky AS, Aardema F. Dysfunctional reasoning processes and their relationship with feared self-perceptions and obsessive-compulsive symptoms: an investigation with a new task-based measure of inferential confusion. J Obsessive Compuls Relat Disord. 2021;28:100593.
  18. Aardema F, O’Connor KP, Emmelkamp PM. Inferential confusion and obsessive beliefs in obsessive-compulsive disorder. Cogn Behav Ther. 2006;35(3):138-47.
  19. Wu KD, Aardema F, O’Connor KP. Inferential confusion, obsessive beliefs, and obsessive-compulsive symptoms: a replication and extension. J Anxiety Disord. 2009;23(6):746-52.
  20. Myers NS, Juel EK, Friedman JB, Ojalehto HJ, Tadross ME, DuBois CM, et al. The contribution of inferential confusion and fear of self to psychological models of obsessive-compulsive symptoms: a dimensional approach. J Obsessive Compuls Relat Disord. 2024;41:100875.
  21. Sarlak M, Lotfi Kashani F, Mirhashemi M. A structural model for explaining high school students’ obsessive beliefs based on metacognitive beliefs and symptoms of stress, depression, and anxiety: the mediating role of inferential confusion. Middle East J Disabil Stud. 2022;12:22. Persian.
  22. Zhang Y, Li Y, Mai X. Fear of negative evaluation modulates the processing of social evaluative feedback with different valence and contexts. Cereb Cortex. 2023;33(8):4927-38.
  23. Geukens F, Maes M, Spithoven A, Pouwels JL, Danneel S, Cillessen AH, et al. Changes in adolescent loneliness and concomitant changes in fear of negative evaluation and self-esteem. Int J Behav Dev. 2022;46(1):10-7.
  24. Syed F, Naseer S, Akhtar MW, Husnain M, Kashif M. Frogs in boiling water: a moderated-mediation model of exploitative leadership, fear of negative evaluation and knowledge hiding behaviors. J Knowl Manag. 2021;25(8):2067-87.
  25. Lee A, Chan W, Ng JCK. The role of fear of negative evaluation on the effects of self-control on affective states and life satisfaction: a moderated mediation analysis. Curr Psychol. 2022;43(10):8792-805.
  26. Azadi E, Fathabadi J. The relation of self-esteem instability and fear of negative evaluation with self-handicapping in adolescent students. Educ Psychol. 2013;9(29):23-46. Persian.
  27. Ghaffarzadeh N, Saken Azary R, Abdollahpour MA, Moheb N. Predicting academic self-handicapping based on metacognitive beliefs, fear of negative appraisal and perfectionism regarding the mediating role of goal orientation: presenting a structural model. Adv Cogn Sci. 2022;24(2):43-56. Persian.
  28. Hair JF. A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). Thousand Oaks: Sage Publications;
  29. Schwinger M, Stiensmeier-Pelster J. Prevention of self-handicapping—the protective function of mastery goals. Learn Individ Differ. 2011;21(6):699-709.
  30. Mousavi A, Dargaj F, Abu al-Moali al-Husseini K. The scientific pattern of how cognitive emotion regulation and socioeconomic status will affect educational motivation. J Psychol Sci. 2020;19(92):999-1010. Persian.
  31. Obsessive Compulsive Cognitions Working Group. Development and initial validation of the obsessive beliefs questionnaire and the interpretation of intrusions inventory. Behav Res Ther. 2001;39(8):987-1006.
  32. Shams G, Karam Ghadiri N, Esmaeli Torkanbori Y, Ebrahimkhani N. Validation and reliability assessment of the Persian version of obsessive beliefs questionnaire-44. Adv Cogn Sci. 2004;6(1):23-36. Persian.
  33. Aardema F, O’Connor KP, Emmelkamp PM, Marchand A, Todorov C. Inferential confusion in obsessive-compulsive disorder: the inferential confusion questionnaire. Behav Res Ther. 2005;43(3):293-308.
  34. Aardema F, Wu KD, Careau Y, O’Connor K, Julien D, Dennie S. The expanded version of the Inferential Confusion Questionnaire: further development and validation in clinical and non-clinical samples. J Psychopathol Behav Assess. 2010;32(3):448-62.
  35. Yorulmaz O, Gencoz T, Woody S. Vulnerability factors in OCD symptoms: cross-cultural comparisons between Turkish and Canadian samples. Clin Psychol Psychother. 2010;17(2):110-21.
  36. Ghorbali A, Shairi M, Gholami Fesharaki M. A preliminary study of psychometric properties of the Persian version of the expanded version of the inferential confusion questionnaire (ICQ-EV) in a non-clinical sample. J Psychol Sci. 2018;17(67):373-9. Persian.
  37. Leary MR. A brief version of the Fear of Negative Evaluation Scale. Pers Soc Psychol Bull. 1983;9(3):371-5.
  38. Shokri O, Geravand F, Naghsh Z, Tarkhan RA, Paeezi M. The psychometric properties of the brief fear of negative evaluation scale. Iran J Psychiatry Clin Psychol. 2008;14(3):316-25. Persian.
مجله علوم پزشکی صدرا

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از تاریخ 09 شهریور 1405
فایل ها
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
آمار