مجله علوم پزشکی صدرا

بررسی صحت نرم‌افزار SWL-LIAC در محاسبه درصد دز عمقی برای اپلیکاتورهای مورب در دستگاه پرتودرمانی حین جراحی «لیاک 12 مگا الکترون ولت»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سحر هاشمیان 1
راضیه رشیدفر 2
حسین پارسایی 1
احمدرضا آزرم 3
محمد امین مصلح شیرازی 2، 4

1 گروه فیزیک و مهندسی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

2 مرکز تحقیقات حفاظت در برابر پرتوهای یون ساز و غیر یون ساز، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

3 مرکز تحقیقات بیماری های پستان، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

4 واحد فیزیک رادیوتراپی، گروه رادیوآنکولوژی، بیمارستان نمازی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

https://doi.org/10.30476/smsj.2026.104466.1580
چکیده
 
مقدمه: مراحل راه‌اندازی و طراحی درمان در دستگاه «لیاک 12 مگا الکترون ولت» وابستگی زیادی به عملکرد نرم‌افزار SWL-LIAC دارد. این نرم‌افزار با استفاده از چهار منحنی درصد در عمقی (PDD) سایر اطلاعات دوزیمتری نسبی دستگاه را شبیه‌سازی می‌کند. هدف مطالعه حاضر مقایسه منحنی‌های درصد دز عمقی شبیه‌سازی‌شده و اندازه‌گیری شده جهت بررسی عملکرد نرم‌افزار است.
مواد و روش‌ها: منحنی درصد دز عمقی برای تعدادی از اپلیکاتورهای زاویه‌دار در فانتوم آب و با استفاده از دیود نوع E اندازه‌گیری شد. اسکن‌های مورد نظر شبیه‌سازی‌شده و اندازه‌گیری شده پس از آماده‌سازی با استفاده از شاخص با یکدیگر مقایسه شدند.
یافته‌ها: در مقایسه‌های انجام شده میان منحنی‌های درصد دز عمقی اندازه‌گیری شده و خروجی نرم‌افزار (برای 24 اپلیکاتور)، با در نظر گرفتن معیار پذیرش 3 میلی متر/ 3 درصد، میانگین شاخص‌های گاما 100 درصد بود. به دلیل اینکه شاخص گاما حاصل از مقایسه منحنی‌های درصد دز عمقی اپلیکاتور 3 سانتی‌متر 15 درجه در انرژی 12 مگا الکترون ولت با معیار 2 میلی متر/ 2 درصد، 98/9 درصد گزارش شد، میانگین کل شاخص‌های گاما در این معیار 99/9 درصد به دست آمد. حداکثر میزان قدرمطلق تفاوت دز، 2/9 درصد در اپلیکاتور 3 سانتی‌متر 15 درجه در انرژی 12 مگا الکترون ولت و 30 درجه در انرژی 6 مگا الکترون ولت بود.
نتیجه‌گیری: نرم‌افزار SWL-LIAC از صحت کافی در محاسبات PDD برخوردار است.
 

تازه های تحقیق

Sahar Hashemian (Google Sccholar)

Mohammad Amin Mosleh-Shirazi (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

پرتودرمانی حین جراحی با الکترون
دزیمتری
منحنی درصد دز عمقی
شتاب‌دهنده LIAC
  1. Beddar AS, Biggs PJ, Chang S, Ezzell GA, Faddegon BA, Hensley FW, et al. Intraoperative radiation therapy using mobile electron linear accelerators: report of AAPM Radiation Therapy Committee Task Group No. 72. Med Phys. 2006;33(5):1476-89.
  2. Iaccarino G, Strigari L, D’Andrea M, Bellesi L, Felici G, Ciccotelli A, et al. Monte Carlo simulation of electron beams generated by a 12 MeV dedicated mobile IORT accelerator. Phys Med Biol. 2011;56(14):4579-96.
  3. Gunderson LL, Willett CG, Calvo FA, Harrison LB. Intraoperative irradiation: techniques and results. New York: Springer Science & Business Media; 2011.
  4. SWL–LIAC Monte Carlo simulation, users manual. Rome: Sordina IORT SpA; 2013.
  5. Mosleh-Shirazi MA, Rashidfar R, Karbasi S, Pashnehsaz M, Mahdavi M. Independent validation of a dedicated commissioning software and investigation of the direction dependence of the field symmetry for the LIAC intraoperative electron radiotherapy accelerator. Radiat Phys Chem. 2021;186:109529.
  6. Mosleh-Shirazi MA, Rashidfar R, Karbasi S, Pashnehsaz M, Mahdavi M. The LIAC 12 MeV intraoperative electron radiotherapy unit: bi-directional assessment of field symmetry and independent evaluation of the SWL-LIAC simulation software. Med Phys. 2021;48(Suppl 1):E1-E2.
  7. Bjork P, Nilsson P, Knoos T. Dosimetry characteristics of degraded electron beams investigated by Monte Carlo calculations in a setup for intraoperative radiation therapy. Phys Med Biol. 2002;47(2):239-56.
  8. Pimpinella M, Mihailescu D, Guerra AS, Laitano RF. Dosimetric characteristics of electron beams produced by a mobile accelerator for IORT. Phys Med Biol. 2007;52(20):6197-214.
  9. Di Venanzio C, Marinelli M, Tonnetti A, Verona-Rinati G, Falco MD, Pimpinella M, et al. Characterization of a microDiamond detector in high-dose-per-pulse electron beams for intraoperative radiation therapy. Phys Med. 2015;31(8):897-902.
  10. Gungor G, Aydin G, Mustafayev TZ, Ozyar E. Output factors of ionization chambers and solid state detectors for mobile intraoperative radiotherapy (IORT) accelerator electron beams. J Appl Clin Med Phys. 2019;20(2):13-23.
  11. Andreoli S, Pimpinella M, De Angelis C, Menegotti L, Silvi L, Della Monaca S. Detectors comparison for absorbed dose and output factors determination in high dose per pulse electron beams produced by a mobile linac for intraoperative radiation therapy (IORT). Phys Med. 2018;56:102.
  12. Mosleh-Shirazi MA, Ketabi A, Karbasi S, Faghihi R. Assessment of an unshielded electron field diode dosimeter for beam scanning in small-to medium-sized 6 MV photon fields. Iran J Med Phys. 2013;10(1-2):51.
  13. Bjork P, Knoos T, Nilsson P. Comparative dosimetry of diode and diamond detectors in electron beams for intraoperative radiation therapy. Med Phys. 2000;27(11):2580-8.
  14. Palta JR, Biggs PJ, Hazle JD, Huq MS, Dahl RA, Ochran TG, et al. Intraoperative electron beam radiation therapy: technique, dosimetry, and dose specification: report of task force 48 of the Radiation Therapy Committee, American Association of Physicists in Medicine. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 1995;33(3):725-46.
  15. Di Martino F, Giannelli M, Traino A, Lazzeri M. Ion recombination correction for very high dose-per-pulse high-energy electron beams. Med Phys. 2005;32(7 Pt 1):2204-10.
  16. Smilowitz JB, Das IJ, Feygelman V, Fraass BA, Kry SF, Marshall IR, et al. AAPM Medical Physics Practice Guideline 5.a.: commissioning and QA of treatment planning dose calculations—megavoltage photon and electron beams. J Appl Clin Med Phys. 2015;16(5):14-34.
  17. Fatis LM, Felici G, Ciccotelli A, Grusio M. Intercomparison between Monte Carlo calculations and measurements for electron beams produced by a dedicated mobile IORT accelerator. Med Phys Conf Italy. 2013;71:1-5.
  18. Van Dyk J, Barnett RB, Cygler JE, Shragge PC. Commissioning and quality assurance of treatment planning computers. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 1993;26(2):261-73.
مجله علوم پزشکی صدرا
دوره 14، شماره 2
تابستان 1405
صفحه 261-269

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما