مجله علوم پزشکی صدرا

پپتیدهای زیست‌فعال در جوان‌سازی پوست: مروری بر طبقه‌بندی، منابع دریایی و مکانیسم‌های مولکولی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان

شیدا میرزائی 1، 2
محمد حسین مروت 2، 3

1 کمیته تحقیقات دانشجویی دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

2 مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

3 گروه بیوتکنولوژی دارویی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

10.30476/smsj.2026.110509.1755
چکیده
پیری پوست یک فرآیند بیولوژیکی پیچیده است که توسط عوامل درونی و بیرونی هدایت می‌شود و به ناچار منجر به تخریب تدریجی ماتریکس خارج سلولی، ایجاد چین و چروک و کاهش قابل توجه خاصیت ارتجاعی می‌گردد. اگرچه مداخلات متداول ضدپیری نظیر رتینوئیدها و درمان‌های لیزری مؤثر هستند، اما اغلب با عوارضی همچون تحریک پوست و دوره‌های نقاهت طولانی همراه‌اند؛ در نتیجه، تقاضای رو به رشدی برای جایگزین‌های ایمن‌تر و غیرتهاجمی وجود دارد. این مقاله مروری به طور جامع پتانسیل درمانی پپتیدهای زیست‌فعال را در محصولات آرایشی-دارویی بررسی می‌کند. ما طبقه‌بندی آن‌ها به پپتیدهای سیگنال، حامل و مهارکننده انتقال‌دهنده عصبی را تحلیل کرده و مکانیسم‌های اختصاصی آن‌ها در تحریک سنتز کلاژن و تعدیل انتقال عصبی-عضلانی را تبیین می‌نماییم. یافته‌ها نشان می‌دهند که این پپتیدها به طور مؤثری سیگنال‌های بیولوژیکی طبیعی را تقلید می‌کنند تا ساختار آسیب‌دیده پوست را ضمن حفظ زیست‌سازگاری بالا ترمیم نمایند. آن‌ها با ارائه رویکردی هدفمند، بر محدودیت‌های درمان‌های سنتی غلبه می‌کنند. در نهایت، پپتیدهای زیست‌فعال، افقی امیدبخش در درماتولوژی محسوب می‌شوند که استراتژی قدرتمند و در عین حال ایمنی را برای جوان‌سازی پوست و کاهش تغییرات پوستی مرتبط با سن ارائه می‌دهند.

تازه های تحقیق

Sheyda Mirzaei (Google Scholar)

Mohammad Hossein Morowvat (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

کلاژن
محصولات آرایشی و بهداشتی
ماتریکس خارج‌سلولی
پپتیدها
پیری پوست
  1. Tenchov R, Sasso JM, Wang X, Zhou QA. Aging hallmarks and progression and age-related diseases: a landscape view of research advancement. ACS Chem Neurosci. 2024;15(1):1-30.
  2. López-Otín C, Blasco MA, Partridge L, Serrano M, Kroemer G. Hallmarks of aging: an expanding universe. Cell. 2023;186(2):243-78.
  3. Abo Qoura L, Churov AV, Maltseva ON, Arbatskiy MS, Tkacheva ON. The aging interactome: from cellular dysregulation to therapeutic frontiers in age-related diseases. Biochim Biophys Acta Mol Basis Dis. 2026;1872(1):168060.
  4. Cerrato G, Sauvat A, Peyre F, Kepp O, Kroemer G. High-throughput assessment of cellular senescence. Methods Cell Biol. 2024;181:151-60.
  5. Wang Z, Ge S, Liao T, Yuan M, Qian W, Chen Q, et al. Integrative single-cell metabolomics and phenotypic profiling reveals metabolic heterogeneity of cellular oxidation and senescence. Nat Commun. 2025;16(1):2740.
  6. World Health Organization. Ageing and health. Geneva: WHO; 2022.
  7. United Nations Department of Economic and Social Affairs. World population prospects 2022: summary of results. New York: United Nations; 2022.
  8. United Nations Population Fund. Ageing in Iran: demographic trends and policy implications. Tehran: UNFPA Iran Country Office; 2023.
  9. World Bank. World development indicators: Iran—population growth and fertility. Washington: World Bank Group; 2022.
  10. Furman D, Auwerx J, Bulteau AL, Church G, Couturaud V, Crabbé L, et al. Skin health and biological aging. Nat Aging. 2025;5(7):1195-206.
  11. Sriram R, Gopal V. Mechanistic insights on skin ageing and dermatologic interventions to slow ageing process. Indian J Dermatol. 2025;70(3):135-45.
  12. Thau H, Gerjol BP, Hahn K, von Gudenberg RW, Knoedler L, Stallcup K, et al. Senescence as a molecular target in skin aging and disease. Ageing Res Rev. 2025;105:102686.
  13. Tabata Y. Geranylgeranoic acid and the MAOB–CYP3A4 axis: a metabolic shift underlying age-related liver cancer risk. Front Aging. 2025;6:1680031.
  14. Zhang M, Ni H, Lin Y, Wang K, He T, Yuan L, et al. Renal aging and its consequences: navigating the challenges of an aging population. Front Pharmacol. 2025;16:123456.
  15. Bonanno EG, Figueiredo T, Mimoso IF, Morgado MI, Carrilho J, Midão L, et al. Polypharmacy prevalence among older adults based on the survey of health, ageing and retirement in Europe: an update. J Clin Med. 2025;14(4):321.
  16. Asaoka S, Shimbashi T. Skin rejuvenation using fractional radio frequency. Jpn J Plast Reconstr Surg. 2015;58(7):753-60.
  17. Scarcella G, Pennati BM. A temperature-controlled radio frequency combined with ultrasounds and laser for skin laxity and cellulitis. SAGE Open Med Case Rep. 2024;12:20503121241234567.
  18. Verner I, Kutscher TD. Clinical evaluation of the efficacy and safety of combined bipolar radiofrequency and optical energies vs. optical energy alone for the treatment of aging hands. Lasers Med Sci. 2017;32(6):1387-92.
  19. Sorg O, Saurat JH. Topical retinoids in skin ageing: a focused update with reference to sun-induced epidermal vitamin A deficiency. Dermatology. 2014;228(4):314-25.
  20. Zasada M, Budzisz E. Retinoids: active molecules influencing skin structure formation in cosmetic and dermatological treatments. Postepy Dermatol Alergol. 2019;36(4):392-7.
  21. Eassa HA, Eltokhy MA, Fayyaz HA, Khalifa MKA, Shawky S, Helal NA, et al. Current topical strategies for skin-aging and inflammaging treatment: science versus fiction. J Cosmet Sci. 2020;71(5):321-50.
  22. Conti V, Izzo V, Corbi G, Russomanno G, Manzo V, De Lise F, et al. Antioxidant supplementation in the treatment of aging-associated diseases. Front Pharmacol. 2016;7:421.
  23. Xiong Y, Wu M, Hou X, Chen H, Tang H. Lipidated peptide nanostructures for stabilizing hydrogels with sustained skincare bioactivity. J Control Release. 2026;389:114567.
  24. Amin R, Rancan F, Hillmann K, Blume-Peytavi U, Vogt A, Kottner J. Effects of a leave-on product on the strength of the dermoepidermal junction: an exploratory, intraindividual, randomized controlled trial in older adults with dry skin. Health Sci Rep. 2024;7(3):e1987.
  25. Fluhr JW, Muguet V, Christen-Zaech S. Restoring skin hydration and barrier function: mechanistic insights into basic emollients for xerosis cutis. Int J Dermatol. 2025;64(Suppl 1):5-12.
  26. Sunder S. Relevant topical skin care products for prevention and treatment of aging skin. Facial Plast Surg Clin North Am. 2019;27(3):413-8.
  27. Griffiths TW, Watson REB, Langton AK. Skin ageing and topical rejuvenation strategies. Br J Dermatol. 2023;189(1):117-23.
  28. Pintea A, Manea A, Pintea C, Vlad RA, Birsan M, Antonoaea P, et al. Peptides: emerging candidates for the prevention and treatment of skin senescence: a review. Biomolecules. 2025;15(1):123.
  29. Schagen SK. Topical peptide treatments with effective anti-aging results. Cosmetics. 2017;4(2):16.
  30. Blanes-Mira C, Clemente J, Jodas G, Gil A, Fernández-Ballester G, Ponsati B, et al. A synthetic hexapeptide (Argireline) with antiwrinkle activity. Int J Cosmet Sci. 2002;24(5):303-10.
  31. Moradi A, Bhatia AC, Behr K, Napekoski K, Foldvari M. In vivo and ex vivo evaluation of a novel method for topical delivery of macromolecules through the stratum corneum for cosmetic applications. Dermatol Surg. 2025;51(4):403-8.
  32. Suter F, Schmid D, Wandrey F, Zülli F. Heptapeptide-loaded solid lipid nanoparticles for cosmetic anti-aging applications. Eur J Pharm Biopharm. 2016;108:304-9.
  33. Ngoc LTN, Moon JY, Lee YC. Insights into bioactive peptides in cosmetics. Cosmetics. 2023;10(4):98.
  34. Lima TN, Pedriali Moraes CA. Bioactive peptides: applications and relevance for cosmeceuticals. Cosmetics. 2018;5(1):12.
  35. Robinson LR, Fitzgerald NC, Doughty DG, Dawes NC, Berge CA, Bissett DL. Topical palmitoyl pentapeptide provides improvement in photoaged human facial skin. Int J Cosmet Sci. 2005;27(3):155-60.
  36. Aldag C, Nogueira Teixeira D, Leventhal PS. Skin rejuvenation using cosmetic products containing growth factors, cytokines, and matrikines: a review of the literature. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2016;9:411-9.
  37. Pickart L, Margolina A. Skin regenerative and anti-cancer actions of copper peptides. Cosmetics. 2018;5(2):28.
  38. Pyun HB, Kim M, Park J, Sakai Y, Numata N, Shin JY, et al. Effects of collagen tripeptide supplement on photoaging and epidermal skin barrier in UVB-exposed hairless mice. Prev Nutr Food Sci. 2012;17(4):245-53.
  39. van Walraven N, FitzGerald RJ, Danneel HJ, Amigo-Benavent M. Bioactive peptides in cosmetic formulations: review of current in vitro and ex vivo evidence. Peptides. 2025;193:171440.
  40. Pickart L, Margolina A. Regenerative and protective actions of the GHK-Cu peptide in the light of the new gene data. Int J Med Sci. 2018;15(7):685-707.
  41. Gorouhi F, Maibach HI. Role of topical peptides in preventing or treating aged skin. Int J Cosmet Sci. 2009;31(5):327-45.
  42. Husein El Hadmed H, Castillo RF. Cosmeceuticals: peptides, proteins, and growth factors. J Cosmet Dermatol. 2016;15(4):514-9.
  43. Burnett CL, Boyer IJ, Bergfeld WF, Belsito DV, Hill RA, Klaassen CD, et al. Safety assessment of plant-derived proteins and peptides as used in cosmetics. Int J Toxicol. 2022;41(2 Suppl):5-20.
  44. Hou J, Wei W, Geng Z, Zhang Z, Yang H, Zhang X, et al. Developing plant exosomes as an advanced delivery system for cosmetic peptide. ACS Appl Bio Mater. 2024;7(5):3050-60.
  45. Lafarga T, Sánchez-Zurano A, Villaró-Cos S, Morillas-España A, Acién G. Industrial production of Spirulina as a protein source for bioactive peptide generation. Trends Food Sci Technol. 2021;116:176-85.
  46. Masoumifeshani B, Abedian Kenari A, Sottorff I, Crüsemann M, Amiri Moghaddam J. Identification and evaluation of antioxidant and anti-aging peptide fractions from enzymatically hydrolyzed proteins of Spirulina platensis and Chlorella vulgaris. Mar Drugs. 2025;23(4):210.
  47. Badilli U, İnal O. Current approaches in cosmeceuticals: peptides, biotics and marine biopolymers. Polymers (Basel). 2025;17(6):987.
  48. Cunha SA, Pintado ME. Bioactive peptides derived from marine sources: biological and functional properties. Trends Food Sci Technol. 2022;119:348-70.
  49. Ram KH, Selvi BT. Inventive applications of marine resources in cosmetic production: a review. In: Multidisciplinary applications of marine resources. Singapore: Springer Nature; 2024. p. 407-41.
  50. Thathola P, Haldar S. Marine invertebrates antioxidant proteins, peptides and their biofunctionalities. In: Sarma H, Joshi S, Kumar MS, Daverey A, Joshi S, Buttar HS, editors. Marine biotechnology for healthcare. Amsterdam: Elsevier; 2025. p. 173-86.
  51. Bravo B, Correia P, Gonçalves Junior JE, Sant’Anna B, Kerob D. Benefits of topical hyaluronic acid for skin quality and signs of skin aging: from literature review to clinical evidence. Dermatol Ther. 2022;35(12):e15903.
  52. Zaid AN, Al Ramahi RA. Depigmentation and anti-aging treatment by natural molecules. Curr Pharm Des. 2019;25(20):2292-312.
  53. Chavda VP, Acharya D, Hala V, Daware S, Vora LK. Sunscreens: a comprehensive review with the application of nanotechnology. J Drug Deliv Sci Technol. 2023;86:104720.
  54. Abendrot M, Płuciennik E, Felczak A, Zawadzka K, Piątczak E, Nowaczyk P, et al. Zinc (II) complexes of amino acids as new active ingredients for anti-acne dermatological preparations. Int J Mol Sci. 2021;22(4):1890.
  55. Zhang L, Dong Z, Liu W, Wu X, He H, Lu Y, et al. Novel pharmaceutical strategies for enhancing skin penetration of biomacromolecules. Pharmaceuticals (Basel). 2022;15(7):842.
  56. Li S, Liu Y, Wu Y, Ren L, Lu Y, Yamaguchi S, et al. An outlook on platinum-based active ingredients for dermatologic and skincare applications. Nanomaterials (Basel). 2024;14(15):1234.
  57. Lekhavadhani S, Babu S, Shanmugavadivu A, Selvamurugan N. Advances in magnesium-incorporated polymeric scaffolds: a next-generation strategy for enhanced wound healing. J Magnes Alloys. 2026;14:101931.
مجله علوم پزشکی صدرا

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 07 شهریور 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما