مجله علوم پزشکی صدرا

اثربخشی طرحواره‌درمانی هیجانی بر پرخاشگری واکنشی و ناگویی هیجانی دانش‌آموزان دختر بدسرپرست

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فاطمه هاشمیان 1
مسعود شهبازی 2
مریم غلام‌زاده جفره 3

1 گروه مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهواز، ایران

2 گروه مشاوره، واحدمسجدسلیمان، دانشگاه آزاد اسلامی، مسجدسلیمان، ایران

3 مشاوره، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

https://doi.org/10.30476/smsj.2026.102355.1519
چکیده
مقدمه: رفتار پرخاشگرانه در دانش‌آموزان دختر بدسرپرست می‌تواند تاثیرات منفی زیادی بر رشد فردی، اجتماعی و هیجانی آن‌ها داشته باشد. این پژوهش با هدف اثربخشی طرحواره‌درمانی هیجانی بر پرخاشگری واکنشی و ناگویی هیجانی دانش‌آموزان دختر بدسرپرست انجام شد.
مواد و روش‌ها: روش پژوهش کمی و به شیوه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری یک‌ماهه انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر بدسرپرست دوره متوسطه دوم شهر ماهشهر با مشکل پرخاشگری، در سال 1403-1402 بود. نمونه شامل ۳۰ نفر (۱۵ نفر گروه آزمایش و ۱۵ نفر گروه کنترل) بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسش‌نامه‌های پرخاشگری کنشی و واکنشی (راین و همکاران، ۲۰۰۶) و ناگویی هیجانی تورنتو (بگبی، 1994) بود. گروه آزمایش بسته طرحواره‌درمانی هیجانی (لیهی و همکاران 2015) را طی 10 جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت کرد و گروه کنترل نیز در لیست انتظار قرار گرفت. داده‌ها به روش تحلیل واریانس با اندازه‌های مکرر و آزمون تعقیبی بون‌فرونی تحلیل شدند. محاسبات آماری به کمک نرم‌افزار آماری SPSS نسخه 26 انجام شدند. 
یافته‌ها: نتایج نشان‌داد طرحواره‌درمانی هیجانی منجر به کاهش معنی‌دار میانگین نمرات پرخاشگری واکنشی و ناگویی هیجانی دانش‌آموزان دختر بدسرپرست شده است (0/01>P). همچنین در مراحل پیگیری، اثر درمان طرحواره‌درمانی هیجانی بر پرخاشگری واکنشی و ناگویی هیجانی حفظ شده است (0/01>P).
 نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش از نقش اصلاح طرحواره‌های هیجانی در کاهش پرخاشگری واکنشی و ناگویی هیجانی دانش‌آموزان دختر پرخاشگر حمایت می‌کند. 

تازه های تحقیق

Fatemeh Hashemian (Google Scholar)

Masoud Shahbazi (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

طرحواره‌درمانی
پرخاشگری
هیجان
نشانگان عاطفی
دانشجویان
  1. Sasaki A, Mochizuki A, Yoshihara D. Gender differences in abusive parenting among incarcerated parents in Japan. Prison J. 2023;103(1):45-67.
  2. Borjali M, Borhani E. The effect of communication skills training on social anxiety and anger of abused and neglected adolescents in Tehran. Soc Psychol Res. 2022;11(44):165-82. Persian.
  3. Giurgea L. Abusive behavior of parents and the consequences on the child. Acta Univ Danubius Jurid. 2022;18(3):1-12.
  4. Kim J, Hong H, Lee J, Hyun MH. Effects of time perspective and self-control on procrastination and Internet addiction. J Behav Addict. 2017;6(2):229-36.
  5. Rosso AM. Psychoanalytic interventions with abusive parents: an opportunity for children's mental health. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(20):13015.
  6. Madigan S, Cyr C, Eirich R, Fearon RMP, Ly A, Rash C, et al. Testing the cycle of maltreatment hypothesis: meta-analytic evidence of the intergenerational transmission of child maltreatment. Dev Psychopathol. 2019;31(1):23-51.
  7. Wolfs EML, Klaus J, Schutter D. Cerebellar grey matter volumes in reactive aggression and impulsivity in healthy volunteers. Cerebellum. 2023;22(2):223-33.
  8. Rahmati P, Aghajani T, Keyanersi F. Study of the role of mothers' self-insufficiency and self-maladaptation in predicting children's reactive aggression. Presch Elem Sch Stud. 2017;2(8):111-26. Persian.
  9. Wang H, Xu S. Does abusive supervision trigger displaced aggression? Acad Manag Proc. 2022;2022(1):13963.
  10. Brugman S, Cornet LJ, Smeijers D, Smeets K, Oostermeijer S, Buitelaar JK, et al. Examining the reactive proactive questionnaire in adults in forensic and non-forensic settings: a variable- and person-based approach. Aggress Behav. 2017;43(2):155-62.
  11. Bastiaens A, Krishnan N, Ireland JL. Elucidating the relationship between alexithymia and aggression: a rapid evidence assessment. Abuse Int Impact J. 2022;3(1):55-73.
  12. Pachi A, Tselebis A, Ilias I, Tsomaka E, Papageorgiou SM, Baras S, et al. Aggression, alexithymia and sense of coherence in a sample of schizophrenic outpatients. Healthcare (Basel). 2022;10(6):1078.
  13. Li X, Wang X, Sun L, Hu Y, Xia L, Wang S, et al. Associations between childhood maltreatment and suicidal ideation in depressed adolescents: the mediating effect of alexithymia and insomnia. Child Abuse Negl. 2023;135:105990.
  14. Tang W, Hu T, Yang L, Xu J. The role of alexithymia in the mental health problems of home-quarantined university students during the COVID-19 pandemic in China. Pers Individ Dif. 2020;165:110131.
  15. Alimoradi Z, Majd NR, Brostrom A, Tsang HWH, Singh P, Ohayon MM, et al. Is alexithymia associated with sleep problems? A systematic review and meta-analysis. Neurosci Biobehav Rev. 2022;133:104513.
  16. Liang L, Zhu W, Yang J, Wang F. Anxiety and emotional-behavioral problems of adolescents in China: evidence for a serial mediation model of alexithymia and dependency. Psychol Health Med. 2024;29(9):1680-91.
  17. Leahy RL. Introduction: emotional schemas and emotional schema therapy. Int J Cogn Ther. 2019;12(1):1-4.
  18. Edwards E, Leahy R, Snyder S. Patterns of emotional schema endorsement and personality disorder symptoms among outpatient psychotherapy clients. Motiv Emot. 2023;47(3):412-22.
  19. Ariana Kia E, Rahimi C, Mohammadi N. Comparing online group therapy based on emotional schema therapy with transdiagnostic therapy in improving distress tolerance and cognitive emotion regulation among university students with adjustment disorders due to romantic break-ups. Couns Psychother Res. 2024;24(1):372-83. Persian.
  20. Golizadeh D. The effectiveness of schema therapy on self-criticism and emotional self-regulation in depressed women. J Mod Psychol Res. 2022;17(67):219-27. Persian.
  21. Poshti Z, Hassanzadeh R, Emadian S. The effectiveness of emotional schema therapy on neuroticism and the life style of cardiovascular patients. J Babol Univ Med Sci. 2021;23(1):1-10. Persian.
  22. Alimour SA, El-Saleh MS, Alrabeei MM, Samira B. Towards tailored treatment: a comparative analysis of schema therapy and dialectical behavior therapy for borderline personality disorder. Kurd Stud. 2024;12(1):3519-35. Persian.
  23. Hassanzadeh MR, Mansouri A. Effectiveness of schema therapy on anger rumination and aggression in men with binge eating disorder. J Res Behav Sci. 2022;20(1):1-8. Persian.
  24. Langari M, Mafakheri A, Bakhshipour A. Comparing the effectiveness of health-based schema therapy and solution-oriented therapy on reducing aggression in couples applying for divorce. Quran Tib. 2023;7(4):171-80. Persian.
  25. Faani S, Hosseininasab PD, Panaahali PD. Lowering aggression and improving school performance among high school girls by teaching them affect control strategies. Q J Educ. 2021;37(3):101-18. Persian.
  26. Ahmadi S, Bolghan-Abadi M. The effect of emotional regulation instruction on alexithymia of high school students. J Res Behav Sci. 2019;17(3):359-66. Persian.
  27. Bazargan A, Sarmad Z, Hejazi E. Research methods in behavioral sciences. Tehran: Agah Publications; 1998. Persian.
  28. Raine A, Dodge K, Loeber R, Gatzke-Kopp L, Lynam D, Reynolds C, et al. The Reactive-Proactive Aggression Questionnaire: differential correlates of reactive and proactive aggression in adolescent boys. Aggress Behav. 2006;32(2):159-71.
  29. Baker LA, Raine A, Liu J, Jacobson KC. Differential genetic and environmental influences on reactive and proactive aggression in children. J Abnorm Child Psychol. 2008;36(8):1265-78.
  30. Fite PJ, Wimsatt AR, Elkins S, Grassetti SN. Contextual influences of proactive and reactive subtypes of aggression. Child Indic Res. 2012;5(1):123-33.
  31. Rezaee A, Dehghani M, Heidari M. The distinction between reactive and proactive aggression in adolescent based on perceived parenting style. J Fam Res. 2020;16(3):359-75. Persian.
  32. Bagby RM, Taylor GJ, Parker JD. The Twenty-item Toronto Alexithymia Scale--II. Convergent, discriminant, and concurrent validity. J Psychosom Res. 1994;38(1):33-40.
  33. Aflakseir A. Investigating the role of moral identity and alexithymia in social adjustment in dormitory female students. J Res Behav Sci. 2021;16(4):29-35. Persian.
  34. Erfan A, Ghezelbash S, Kazemian M, Noorbala A. The effectiveness of emotional schema therapy on impulsivity and mood symptoms of women with bipolar disorder. J Res Behav Sci. 2019;17(3):388-99. Persian.
  35. Roustaei Alishah S, Mostafaei N. The effectiveness of schema therapy on alexithymia and marital conflicts in couples with family differences. J Psychol New Ideas. 2023;16(20):0. Persian.
  36. Keyvanlo S, Nariman M, Basharpoor S. The effectiveness of group therapy based on emotional schema therapy (EST) on difficulties in emotion regulation among mothers having children with intellectual disabilities. J Appl Fam Ther. 2022;3(1):243-62. Persian.
  37. Ojaghloo S, Ghodrati S, Tahaei SS. The effectiveness of schema therapy on feelings of loneliness and emotional distress of conflicting couples. New Approach Child Educ Q. 2022;4(3):109-22. Persian.
مجله علوم پزشکی صدرا
دوره 14، شماره 1
بهار 1405
صفحه 179-190

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما