مجله علوم پزشکی صدرا

تأثیر هشت هفته تمرین مقاومتی بر کیفیت زندگی و خواب مردان غیر ورزیده با سابقه ابتلا به کووید-19

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مرتضی باقری کلایه 1
عباسعلی گائینی 1
محمدرضا کردی 1
مهدیه باقری کلایه 2

1 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه تربیت بدنی، آموزشکده فنی و حرفه‌ای دختران دکتر شریعتی، دانشگاه فنی و حرفه‌ای، تهران، ایران

https://doi.org/10.30476/smsj.2026.106205.1611
چکیده
مقدمه: همه‌گیری ویروس کووید-19 باعث ایجاد عوارض جسمی، روانی و عملکردی در جامعه شده است و به طور خاص، افراد مبتلا به این بیماری را تحت تاثیر قرار داده است. کاهش کیفیت زندگی و کیفیت خواب، از جمله مشکلات متعددی است که بیماران مبتلا به کووید-19 تجربه می‌کنند. از این رو، بازتوانی ورزشی پس از ابتلا به کووید-19 اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تاثیر تمرین مقاومتی بر کیفیت خواب و کیفیت زندگی مردان غیر ورزیده با سابقه ابتلا به کووید-19 بود. 
مواد و روش‌ها: در این تحقیق نیمه‌تجربی، 34 نفر به صورت هدفمند و با توجه به معیارهای ورود و خروج از بین متقاضیان شرکت در پژوهش انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه تمرین مقاومتی (17 نفر) و کنترل (17 نفر) تقسیم شدند. برای سنجش نمرات پیش آزمون کیفیت خواب و کیفیت زندگی، شرکت‌کنندگان در پژوهش پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ و پرسشنامه 36 سوالی کیفیت زندگی را تکمیل کردند. پس از آن گروه تمرین به مدت هشت هفته و برای سه روز در هفته تمرین مقاومتی انجام دادند. در ادامه، شرکت‌کنندگان برای پی بردن به نمرات پس آزمون، پرسش‌نامه‌های ذکرشده را مجدداً تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسحه 27، با سطح معنی‌داری آلفای 0/05 برای فاصله اطمینان 95 درصد تجزیه و تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که هشت هفته تمرین مقاومتی، در مقایسه با گروه کنترل، منجر به بهبود آماری معناداری در گروه تمرین گردید (P≤0.05). این بهبود هم در نمره کل کیفیت خواب (P=0.001) و هم در نمره کل کیفیت زندگی (P=0.001) مشاهده گردید. لازم به ذکر است، تأثیر مثبت تمرین مقاومتی در تمامی مؤلفه‌های ارزیابی‌شده کیفیت خواب شامل: کیفیت ذهنی خواب، تأخیردر به خواب رفتن، طول مدت خواب، کارایی خواب، اختلالات خواب و اختلال عملکرد روزانه (P≤0.05) و همچنین در تمامی ابعاد سنجیده ‌شده کیفیت زندگی شامل: عملکرد جسمی، مشکلات جسمی، درد جسمی، عملکرد اجتماعی، مشکلات روحی، سلامت عمومی، نشاط و سلامت روان معنادار بود (P≤0.05).
نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان نتیجه‌ گرفت، تمرین مقاومتی تاثیر مثبتی بر کیفیت خواب و کیفیت زندگی مردان غیر ورزیده با سابقه ابتلا به کووید-19 دارد، لذا، احتمالاً انجام تمرین مقاومتی می‌تواند برای بازتوانی بیماران مبتلا به کووید-19 توصیه ‌شود.
 

تازه های تحقیق

Morteza Bagheri Kalayeh (Google Scholar)

Abbas Ali Gaeini (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

تمرین
وضعیت سلامت
کیفیت زندگی
بهداشت خواب
بیماری همه‌گیر کووید-19
  1. Patanavanich R, Glantz SA. Smoking is associated with COVID-19 progression: a meta-analysis. Nicotine Tob Res. 2020;22(9):1653-6.
  2. Guan WJ, Ni ZY, Hu Y, Liang WH, Ou CQ, He JX, et al. Clinical characteristics of coronavirus disease 2019 in China. N Engl J Med. 2020;382(18):1708-20.
  3. Jimeno-Almazan A, Pallares JG, Buendia-Romero A, Martinez-Cava A, Franco-Lopez F, Sanchez-Alcaraz Martinez BJ, et al. Post-COVID-19 syndrome and the potential benefits of exercise. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(10):5329.
  4. Crook H, Raza S, Nowell J, Young M, Edison P. Long covid—mechanisms, risk factors, and management. BMJ. 2021;374:n1648.
  5. Estela-Zape JL, Sanclemente-Cardoza V, Ordonez-Mora LT. Efficacy of telerehabilitation protocols for improving functionality in post-COVID-19 patients. Life (Basel). 2025;15(1):44.
  6. Sick J, Steinbacher V, Kotnik D, Konig F, Recking T, Bengsch D, et al. Exercise rehabilitation in post COVID-19 patients: a randomized controlled trial of different training modalities. Eur J Phys Rehabil Med. 2025;61(1):130-40.
  7. Hurley D. Sleep neurologists call it ‘COVID-somnia’—increased sleep disturbances linked to the pandemic. Neurol Today. 2020;20(13):1-26.
  8. Casagrande M, Favieri F, Tambelli R, Forte G. The enemy who sealed the world: effects quarantine due to the COVID-19 on sleep quality, anxiety, and psychological distress in the Italian population. Sleep Med. 2020;75:12-20.
  9. Kamphuis J, Meerlo P, Koolhaas JM, Lancel M. Poor sleep as a potential causal factor in aggression and violence. Sleep Med. 2012;13(4):327-34.
  10. Gustafsson ML, Laaksonen C, Aromaa M, Asanti R, Heinonen OJ, Koski P, et al. Association between amount of sleep, daytime sleepiness and health-related quality of life in schoolchildren. J Adv Nurs. 2016;72(6):1263-72.
  11. Maestro-Gonzalez A, Sanchez-Zaballos M, Mosteiro-Diaz MP, Zuazua-Rico D. Quality of sleep among social media users during the lockdown period due to COVID-19 in Spain. Sleep Med. 2021;80:210-5.
  12. Figueira HA, Giani TS, Beresford H, Ferreira MA, Mello D, Figueira AA, et al. Quality of life (QOL) axiological profile of the elderly population served by the Family Health Program (FHP) in Brazil. Arch Gerontol Geriatr. 2009;49(3):368-72.
  13. Fentem PH. ABC of sports medicine. Benefits of exercise in health and disease. BMJ. 1994;308(6939):1291-5.
  14. Ruegsegger GN, Booth FW. Health benefits of exercise. Cold Spring Harb Perspect Med. 2018;8(7):a029694.
  15. Anderson E, Durstine JL. Physical activity, exercise, and chronic diseases: a brief review. Sports Med Health Sci. 2019;1(1):3-10.
  16. Lemmer B. The sleep-wake cycle and sleeping pills. Physiol Behav. 2007;90(2-3):285-93.
  17. Uchida S, Shioda K, Morita Y, Kubota C, Ganeko M, Takeda N. Exercise effects on sleep physiology. Front Neurol. 2012;3:48.
  18. Banno M, Harada Y, Taniguchi M, Tobita R, Tsujimoto H, Tsujimoto Y, et al. Exercise can improve sleep quality: a systematic review and meta-analysis. PeerJ. 2018;6:e5172.
  19. Zhang X, Wang X, Le S, Ojanen X, Tan X, Wiklund P, et al. Effects of exercise and dietary interventions on serum metabolites in men with insomnia symptoms: a 6-month randomized controlled trial. Sports Med Health Sci. 2020;2(2):95-101.
  20. Alghosi M, Sharifi M, Namavari S, Rajamand N, Bamorovat F, Norouzi N, et al. The effect of chronic yoga interventions on sleep quality in people with sleep disorders: a scoping review. Front Neurol. 2025;16:1566445.
  21. Chao TC, Chiang SL, Lai CY, Huang CY, Lee MS, Lin CH, et al. Association between physical activity amount and cardiorespiratory fitness, sleep quality, and health-related quality of life in patients with long COVID: a cross-sectional study. Arch Phys Med Rehabil. 2024;105(9):1673-81.
  22. Dalbosco-Salas M, Torres-Castro R, Rojas Leyton A, Morales Zapata F, Henriquez Salazar E, Espinoza Bastias G, et al. Effectiveness of a primary care telerehabilitation program for post-COVID-19 patients: a feasibility study. J Clin Med. 2021;10(19):4428.
  23. Nambi G, Abdelbasset WK, Alrawaili SM, Elsayed SH, Verma A, Vellaiyan A, et al. Comparative effectiveness study of low versus high-intensity aerobic training with resistance training in community-dwelling older men with post-COVID 19 sarcopenia: a randomized controlled trial. Clin Rehabil. 2022;36(1):59-68.
  24. Skjorten I, Ankerstjerne OAW, Trebinjac D, Bronstad E, Rasch-Halvorsen O, Einvik G, et al. Cardiopulmonary exercise capacity and limitations 3 months after COVID-19 hospitalisation. Eur Respir J. 2021;58(2):2100122.
  25. Rinaldo RF, Mondoni M, Parazzini EM, Baccelli A, Pitari F, Brambilla E, et al. Severity does not impact on exercise capacity in COVID-19 survivors. Respir Med. 2021;187:106577.
  26. Bo W, Xi Y, Tian Z. The role of exercise in rehabilitation of discharged COVID-19 patients. Sports Med Health Sci. 2021;3(4):194-201.
  27. ZubiaVeqar M. Sleep quality improvement and exercise: a review. Int J Sci Res Publ. 2012;2(8):1-8.
  28. Westcott WL. Resistance training is medicine: effects of strength training on health. Curr Sports Med Rep. 2012;11(4):209-16.
  29. Silva-Batista C, de Brito LC, Corcos DM, Roschel H, de Mello MT, Piemonte MEP, et al. Resistance training improves sleep quality in subjects with moderate Parkinson’s disease. J Strength Cond Res. 2017;31(8):2270-7.
  30. Kovacevic A, Mavros Y, Heisz JJ, Fiatarone Singh MA. The effect of resistance exercise on sleep: a systematic review of randomized controlled trials. Sleep Med Rev. 2018;39:52-68.
  31. Andreu-Caravaca L, Ramos-Campo DJ, Abellan-Aynes O, Avila-Gandia V, Chung LH, Manonelles P, et al. 10-weeks of resistance training improves sleep quality and cardiac autonomic control in persons with multiple sclerosis. Disabil Rehabil. 2022;44(18):5241-9.
  32. Gentil P, de Lira CAB, Coswig V, Barroso WKS, Vitorino PVO, Ramirez-Campillo R, et al. Practical recommendations relevant to the use of resistance training for COVID-19 survivors. Front Physiol. 2021;12:637590.
  33. Ferreira-Junior JB, Benine RPC, Chaves SFN, Borba DA, Martins-Costa HC, Freitas EDS, et al. Effects of static and dynamic stretching performed before resistance training on muscle adaptations in untrained men. J Strength Cond Res. 2021;35(11):3050-5.
  34. Gandhi RT, Lynch JB, Del Rio C. Mild or moderate Covid-19. N Engl J Med. 2020;383(18):1757-66.
  35. Buysse DJ, Reynolds CF 3rd, Monk TH, Berman SR, Kupfer DJ. The Pittsburgh Sleep Quality Index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry Res. 1989;28(2):193-213.
  36. Demeco A, Marotta N, Barletta M, Pino I, Marinaro C, Petraroli A, et al. Rehabilitation of patients post-COVID-19 infection: a literature review. J Int Med Res. 2020;48(8):300060520948382.
  37. Jaehne A, Unbehaun T, Feige B, Lutz UC, Batra A, Riemann D. How smoking affects sleep: a polysomnographical analysis. Sleep Med. 2012;13(10):1286-92.
  38. Triplett NT, Chandler B. NSCA strength and conditioning professional standards and guidelines. Strength Cond J. 2017;39(3):1-36.
  39. Ware JE Jr, Sherbourne CD. The MOS 36-item short-form health survey (SF-36). I. Conceptual framework and item selection. Med Care. 1992;30(6):473-83.
  40. Faul F, Erdfelder E, Lang AG, Buchner A. G*Power 3: a flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behav Res Methods. 2007;39(2):175-91.
  41. Polito LFT, Marin DP, de Sá Montenegro CGP, Zanetti MC, Junior MVB, Dias HM, et al. Does the short period of resistance training may improve the sleep quality? Pilot study. Man Ther Posturol Rehabil J. 2019:1-5.
  42. Benloucif S, Orbeta L, Ortiz R, Janssen I, Finkel SI, Bleiberg J, et al. Morning or evening activity improves neuropsychological performance and subjective sleep quality in older adults. Sleep. 2004;27(8):1542-51.
  43. Betschart M, Rezek S, Unger I, Beyer S, Gisi D, Shannon H, et al. Feasibility of an outpatient training program after COVID-19. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(8):3978.
  44. Sabapathy NM, Minahan CL, Turner GT, Broadley SA. Comparing endurance- and resistance-exercise training in people with multiple sclerosis: a randomized pilot study. Clin Rehabil. 2011;25(1):14-24.
  45. Buman MP, King AC. Exercise as a treatment to enhance sleep. Am J Lifestyle Med. 2010;4(6):500-14.
  46. Simpson N, Dinges DF. Sleep and inflammation. Nutr Rev. 2007;65(12 Pt 2):S244-52.
  47. de Sa Souza H, de Melo CM, Piovezan RD, Miranda R, Carneiro-Junior MA, Silva BM, et al. Resistance training improves sleep and anti-inflammatory parameters in sarcopenic older adults: a randomized controlled trial. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(23):16322.
  48. Xie Z, Chen F, Li WA, Geng X, Li C, Meng X, et al. A review of sleep disorders and melatonin. Neurol Res. 2017;39(6):559-65.
  49. Atkinson G, Drust B, Reilly T, Waterhouse J. The relevance of melatonin to sports medicine and science. Sports Med. 2003;33(11):809-31.
  50. De Marzo V, Barbara C, Maragliano P, Lotti R, Guglielmi G, Porcile A, et al. P366 effects of exercise rehabilitation in patients with long COVID–19. Eur Heart J Suppl. 2022;24(Suppl C):suac012.
  51. Gillison FB, Skevington SM, Sato A, Standage M, Evangelidou S. The effects of exercise interventions on quality of life in clinical and healthy populations; a meta-analysis. Soc Sci Med. 2009;68(9):1700-10.
  52. Mazzetti SA, Kraemer WJ, Volek JS, Duncan ND, Ratamess NA, Gomez AL, et al. The influence of direct supervision of resistance training on strength performance. Med Sci Sports Exerc. 2000;32(6):1175-84.
  53. Kryger MH, Roth T, Dement WC. Principles and practice of sleep medicine. 5th ed. Philadelphia: Elsevier Health Sciences; 2010.
  54. Reimer MA, Flemons WW. Quality of life in sleep disorders. Sleep Med Rev. 2003;7(4):335-49.
مجله علوم پزشکی صدرا
دوره 14، شماره 1
بهار 1405
صفحه 67-81

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما