مجله علوم پزشکی صدرا

اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی گروهی بر اضطراب، پرخاشگری و شایستگی اجتماعی کودکان دارای اختلال بی‌نظمی خلق اخلال‌گر: یک مطالعۀ نیمه تجربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فرزانه حبشی ورنوسفادرانی 1
پریسا رحیمی نیار 2
اعظم نصیرپور 3
فرزین باقری شیخانگفشه 4
حجت اله فراهانی 4

1 گروه روان‌شناسی عمومی، دانشگاه پیام نور، واحد نوشهر، نوشهر، ایران

2 گروه روانشناسی سلامت، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان، گلستان، ایران

3 گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اردبیل، اردبیل، ایران

4 گروه تخصصی روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

https://doi.org/10.30476/smsj.2026.106459.1617
چکیده
مقدمه: اختلال بی‌نظمی خلق اخلال‌گر، یکی از اختلالات روانی شایع در کودکان است که می‌تواند تأثیرات منفی بر رفتار، اضطراب و تعاملات اجتماعی آنان بگذارد. در این پژوهش، اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی گروهی در اضطراب، پرخاشگری و شایستگی اجتماعی در کودکان مبتلا به این اختلال مورد بررسی قرار گرفته است.
مواد و روش‌ها: روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی و طرح آن به‌صورت پیش آزمون‌پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کودکان دارای اختلال بی‌نظمی خلق اخلال‌گر در سال 1403 بود. 36 کودک پسر به صورت تصادفی در گروه آزمایش (18 نفر) و گروه کنترل (18 نفر) جای‌دهی شدند. ابزار گردآوری شامل پرسشنامه‌های اختلال کژتنظیمی خلقی ایذایی (DMDDS)، اضطراب کودکان (CAS)، پرخاشگری (BPAQ) و شایستگی اجتماعی (SCQ) بود. گروه آزمایش 8 جلسه 90 دقیقه‌ای رفتاردرمانی دیالکتیکی را دریافت کردند ولی گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکردند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره توسط نرم افزار SPSS نسخه 27 ‌تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج به‌دست آمده نشان داد رفتاردرمانی دیالکتیکی گروهی به طور معناداری باعث کاهش اضطراب (اضطراب جدایی، ترس اجتماعی، اضطراب فراگیر، ترس از فضای باز، وسواس فکری عملی، ترس از آسیب فیزیکی)، پرخاشگری (پرخاشگری جسمانی، پرخاشگری کلامی، خصومت، خشم ) و افزایش شایستگی اجتماعی در کودکان دارای اختلال بی‌نظمی خلق اخلال‌گر شده است (0/01>P).
نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد رفتاردرمانی دیالکتیکی گروهی به‌طور معناداری اضطراب و پرخاشگری را کاهش و شایستگی اجتماعی را در کودکان مبتلا به اختلال بی‌نظمی خلق اخلال‌گر افزایش می‌دهد. این نتایج مؤید کارآمدی این مداخله به‌عنوان رویکردی مبتنی بر شواهد در بهبود نشانگان روانی-اجتماعی است. پیشنهاد می‌شود این رویکرد در مداخلات درمانی تخصصی مورد استفاده و بررسی‌های بیشتر قرار گیرد.
 

تازه های تحقیق

Farzaneh Habashi Varnosfaderani (Google Scholar)

Farzin Bagheri Sheykhangafshe (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

رفتاردرمانی دیالکتیکی
اضطراب
پرخاشگری
مهارت‌های اجتماعی
اختلالات خلقی
  1. Wiggins JL, Briggs-Gowan MJ, Brotman MA, Leibenluft E, Wakschlag LS. Toward a developmental nosology for disruptive mood dysregulation disorder in early childhood. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2021;60(3):388-97.
  2. Lin YJ, Tseng WL, Gau SS. Psychiatric comorbidity and social adjustment difficulties in children with disruptive mood dysregulation disorder: a national epidemiological study. J Affect Disord. 2021;281:485-92.
  3. Uran P, Kilic BG. Family functioning, comorbidities, and behavioral profiles of children with ADHD and disruptive mood dysregulation disorder. J Atten Disord. 2020;24(9):1285-94.
  4. Benarous X, Lahaye H, Consoli A, Cohen D, Labelle R, Guile JM. Prevalence and comorbidity rates of disruptive mood dysregulation disorder in epidemiological and clinical samples: systematic review and meta-analysis. Eur Psychiatry. 2025;68(1):e11.
  5. Tugen LE, Goksu M, Burcu Ayaz A. Disruptive mood dysregulation disorder in a primary school sample. Asian J Psychiatr. 2020;48:101858.
  6. Freeman AJ, Youngstrom EA, Youngstrom JK, Findling RL. Disruptive mood dysregulation disorder in a community mental health clinic: prevalence, comorbidity and correlates. J Child Adolesc Psychopharmacol. 2016;26(2):123-30.
  7. Bruno A, Celebre L, Torre G, Pandolfo G, Mento C, Cedro C, et al. Focus on disruptive mood dysregulation disorder: a review of the literature. Psychiatry Res. 2019;279:323-30.
  8. Linke J, Kircanski K, Brooks J, Perhamus G, Gold AL, Brotman MA. Exposure-based cognitive-behavioral therapy for disruptive mood dysregulation disorder: an evidence-based case study. Behav Ther. 2020;51(2):320-33.
  9. Benarous X, Renaud J, Breton JJ, Cohen D, Labelle R, Guile JM. Are youths with disruptive mood dysregulation disorder different from youths with major depressive disorder or persistent depressive disorder? J Affect Disord. 2020;265:207-15.
  10. Apicella M, Pisa MC, Averna R, Labonia M, Pontillo M, Vicari S. Neurocognitive and adaptive phenotypes in adolescent inpatients with mood disorders: an exploratory study on disruptive mood dysregulation disorder in the framework of depressive disorders. Front Psychiatry. 2023;14:1253589.
  11. Bhatara VS, Bernstein B, Fazili S. Complementary and integrative treatments of aggressiveness/emotion dysregulation associated with disruptive disorders and disruptive mood dysregulation disorder. Child Adolesc Psychiatr Clin N Am. 2023;32(2):297-315.
  12. Hendrickson B, Girma M, Miller L. Review of the clinical approach to the treatment of disruptive mood dysregulation disorder. Int Rev Psychiatry. 2020;32(3):202-11.
  13. Braenden A, Coldevin M, Zeiner P, Stubberud J, Melinder A. Executive function in children with disruptive mood dysregulation disorder compared to attention-deficit/hyperactivity disorder and oppositional defiant disorder, and in children with different irritability levels. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2024;33(1):115-25.
  14. Laporte PP, Matijasevich A, Munhoz TN, Santos IS, Barros AJD, Pine DS, et al. Disruptive mood dysregulation disorder: symptomatic and syndromic thresholds and diagnostic operationalization. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2021;60(2):286-95.
  15. Hosie J, Dunne AL, Meyer D, Daffern M. Aggressive script rehearsal in adult offenders: relationships with emotion regulation difficulties and aggressive behavior. Aggress Behav. 2022;48(1):5-16.
  16. Braenden A, Coldevin M, Zeiner P, Oyen AS, Melinder A, Stubberud J. Neuropsychological mechanisms of social difficulties in disruptive mood dysregulation disorder versus oppositional defiant disorder. Child Neuropsychol. 2024;30(3):402-24.
  17. Westby CE. Disruptive behavior disorders and social communication disorder. In: Social communication development and disorders. London: Routledge; 2022. p. 304-43.
  18. Benarous X, Iancu C, Guile JM, Consoli A, Cohen D. Missing the forest for the trees? A high rate of motor and language impairments in disruptive mood dysregulation disorder in a chart review of inpatient adolescents. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2021;30(10):1579-90.
  19. Coldevin M, Braenden A, Zeiner P, Oyen AS, Melinder A, Stubberud J. Disruptive mood dysregulation disorder in a Norwegian clinical child population. Clin Child Psychol Psychiatry. 2024;29(2):393-406.
  20. Meyers E, DeSerisy M, Roy AK. Disruptive mood dysregulation disorder (DMDD): an RDoC perspective. J Affect Disord. 2017;216:117-22.
  21. Perepletchikova F, Nathanson D, Axelrod SR, Merrill C, Walker A, Grossman M, et al. Randomized clinical trial of dialectical behavior therapy for preadolescent children with disruptive mood dysregulation disorder: feasibility and outcomes. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2017;56(10):832-40.
  22. Zhang Y, Zhang W, Yu E. Systematic review and meta-analysis: pharmacological and nonpharmacological interventions for disruptive mood dysregulation disorder. J Child Adolesc Psychopharmacol. 2024;34(5):217-25.
  23. Martin CG, Roos LE, Zalewski M, Cummins N. A dialectical behavior therapy skills group case study on mothers with severe emotion dysregulation. Cogn Behav Pract. 2017;24(4):405-15.
  24. Waxmonsky JG, Baweja R, Bansal PS, Waschbusch DA. A review of the evidence base for psychosocial interventions for the treatment of emotion dysregulation in children and adolescents. Child Adolesc Psychiatr Clin N Am. 2021;30(3):573-94.
  25. Huang C, editor. Review of treatment of disruptive mood dysregulation disorder. In: 4th International Conference on Humanities Education and Social Sciences (ICHESS 2021). Paris: Atlantis Press; 2021. p. 40-7.
  26. Khan YS, Mathew S, Jasem AlMeraisi M, Alabdulla M. Group dialectical behaviour therapy for adolescents with emotional dysregulation and maladaptive coping: pilot implementation in Qatar. BJPsych Int. 2024;21(4):83-7.
  27. Pardo ES, Rivas AF, Barnier PO, Mirabent MB, Lizeaga IK, Cosgaya AD, et al. A qualitative research of adolescents with behavioral problems about their experience in a dialectical behavior therapy skills training group. BMC Psychiatry. 2020;20(1):245.
  28. Nasri B, Castenfors M, Fredlund P, Ginsberg Y, Lindefors N, Kaldo V. Group treatment for adults with ADHD based on a novel combination of cognitive and dialectical behavior interventions: a feasibility study. J Atten Disord. 2020;24(6):904-17.
  29. Shahmohammadi GA, Abedi A, Khayatan F, Aghaei A. Construction and validation of the Disruptive Mood Dysregulation Disorder Scale (DMDDS)—Parent Form. J Child Ment Health. 2021;19(2):263-75. Persian.
  30. Bagheri Sheykhangafshe F, Savabi Niri V, Baryaji S, Saeedi Z, Kiani A, Fathi-Ashtiani A. The effectiveness of acceptance and commitment therapy on sexual function, coping strategies and distress tolerance of employees with rheumatoid arthritis. Sadra Med J. 2023;11(4):360-73. Persian.
  31. Spence SH. Structure of anxiety symptoms among children: a confirmatory factor-analytic study. J Abnorm Psychol. 1997;106(2):280-97.
  32. Buss AH, Perry M. The aggression questionnaire. J Pers Soc Psychol. 1992;63(3):452-9.
  33. Felner R, Lease A, Phillips R. Social competence and the language of adequacy as a subject matter for psychology: a quadripartite tri-level framework. In: The development of social competence in adolescence. Beverly Hills: Sage Publications; 1990. p. 254-64.
  34. Linehan MM. Skills training manual for treating borderline personality disorder. New York: Guilford Press; 1993.
مجله علوم پزشکی صدرا
دوره 14، شماره 1
بهار 1405
صفحه 121-134

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما