مجله علوم پزشکی صدرا

طراحی بسته‌ی خط‌مشی به‌منظور پاسخ به بیماری‌های همه‌گیر (نمونه‌ی مطالعه‌شده: کووید-19)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

نجمه حسینی 1
علی اصغر پورعزت 2
آلبرت بغزیان 3

1 گروه مدیریت دولتی - تصمیم گیری و خط مشی گذاری عمومی، دانشگاه تهران پردیس بین المللی کیش، تهران، ایران

2 گروه مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران

https://doi.org/10.30476/smsj.2025.104320.1567
چکیده
مقدمه: همه‌گیری کووید-۱۹ به عنوان یک چالش جهانی، نیازمند پاسخ‌های خط‌مشی کارآمد در سطوح ملی است. با توجه به تجربه گسترده ایران از این همه‌گیری و تنوع اقدامات اتخاذ شده، تعیین و ارزیابی خط‌مشی‌های موثر در این بستر خاص از اهمیت بالایی برخوردار است. این مطالعه در پی آن است تا با طراحی یک بسته خط‌مشی منسجم، به بهبود پاسخ به همه‌گیری در ایران کمک کند.
مواد و روش‌ها: این مطالعه با رویکردی ترکیبی در دو گام اصلی انجام شد. گام اول با انجام یک مرور نظام‌مند بر مطالعات سال‌های 1399 تا 1402، به شناسایی خط‌مشی‌های کلیدی پاسخ به همه‌گیری کووید-۱۹ پرداخت. در گام دوم، با نظرسنجی ساختاریافته از ۱۰ خبره حوزه سیاست‌گذاری و مدیریت بحران، خط‌مشی‌های شناسایی‌شده اعتبارسنجی و اولویت‌بندی شدند. سپس با به‌کارگیری روش‌های تحلیل ساختاری-تفسیری (ISM) و دیمتل (DEMATEL)، روابط سلسله‌مراتبی و علّی-معلولی میان خط‌مشی‌ها تحلیل شده و در نهایت بسته خط‌مشی یکپارچه طراحی گردید.
یافته‌ها: نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که خط‌مشی‌های مواجهه با بیماری کووید-19 به تلاش برای دستیابی به دسترسی عادلانه به واکسن‌ها و طراحی بسته‌ی درمانی جامع معطوف بوده است، بر ضرورت منعطف‌بودن بسته‌ برای مواجهه با تغییر شکل ویروس و طراحی یک بسته‌ی درمانی از طریق اتخاذ یک رویکرد واحد برای کاهش خطرات جهانی ناشی از بیماری‌های عفونی درپی افزایش اثربخشی است. یافته‌های کمی مبتنی بر تحلیل‌های ISM-DEMATEL نشان داد که از میان سه خط‌مشی شناسایی‌شده، دو خط‌مشی «گسترش دسترسی عادلانه» و «منعطف‌سازی بسته پاسخ» با بالاترین مقادیر تأثیر ساختاری در سطح اول قرار گرفتند، در حالی که خط‌مشی «اتخاذ رویکرد واحد جهانی» با مقادیر تأثیر پایین‌تر در سطح دوم جای گرفت. این نتایج عددی بر اساس داده‌های ماتریسی حاصل از نظرسنجی ۱۰ خبره به‌دست آمده است.
نتیجه‌گیری: خط‌مشی گسترش تلاش برای دسترسی عادلانه فراتر از واکسن‌ها به‌منزله‌ی پیش‌نیاز خط‌مشی اتخاذ یک رویکرد واحد برای کاهش خطرات جهانی ناشی از بیماری‌های عفونی در اولویت قرار دارند.

تازه های تحقیق

Najmeh Hosseini (Google Scholar)

Ali Asghar Pour Ezzat (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

تحلیل هزینه‌-اثربخشی
سیاست‌گذاری
همه‌گیری‌ها
کووید-۱۹
  1. Karaivanov A, Lu SE, Shigeoka H, Chen C, Pamplona S. Face masks, public policies and slowing the spread of COVID-19: evidence from Canada. J Health Econ. 2021;78:102475.
  2. Waris A, Atta UK, Ali M, Asmat A, Baset A. COVID-19 outbreak: current scenario of Pakistan. New Microbes New Infect. 2020;35:100681.
  3. Zali M, Ghofrani M, Orujlu S. Nursing human resource management facing Covid-19: an integrative review. J Nurs Manag. 2022;10(4):38-48. Persian.
  4. Yusefi AR, Rohani Sarvestani S, Bastani P, Sharifi M, Nasabi NS, Raesi R, et al. Assessing satisfaction with COVID-19 emergency support packages in employees of Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran. J Mod Med Inf Sci. 2022;8(1):74-85. Persian.
  5. Farhadi Z, Salemi M, Jahani MA. Analysis of policy responses to COVID-19: a case study in Babol University of Medical Sciences (BUMS), Iran. Cost Eff Resour Alloc. 2022;20(1):70-83. Persian.
  6. Oh J, Lee JK, Schwarz D, Ratcliffe HL, Markuns JF, Hirschhorn LR. National response to COVID-19 in the Republic of Korea and lessons learned for other countries. Health Syst Reform. 2020;6(1):e1753464.
  7. Olivia S, Gibson J, Nasrudin RA. Indonesia in the time of Covid-19. Bull Indones Econ Stud. 2020;56(2):143-74.
  8. El Zowalaty ME, Young SG, Jarhult JD. Environmental impact of the COVID-19 pandemic—a lesson for the future. Infect Ecol Epidemiol. 2020;10(1):1768023.
  9. Sohrabi C, Alsafi Z, O’Neill N, Khan M, Kerwan A, Al-Jabir A, et al. World Health Organization declares global emergency: a review of the 2019 novel coronavirus (COVID-19). Int J Surg. 2020;76:71-6.
  10. Sy C, Ching PM, San Juan JL, Bernardo E, Miguel A, Mayol AP, et al. Systems dynamics modeling of pandemic influenza for strategic policy development: a simulation-based analysis of the COVID-19 case. Process Integr Optim Sustain. 2021;5(1):461-74.
  11. Weible CM, Nohrstedt D, Cairney P, Carter DP, Crow DA, Durnova AP, et al. COVID-19 and the policy sciences: initial reactions and perspectives. Policy Sci. 2020;53(2):225-41.
  12. DeLeon P. The democratization of the policy sciences. In: The age of direct citizen participation. New York: Routledge; 2008.
  13. Gong F, Xiong Y, Xiao J, Lin L, Liu X, Wang D, et al. China’s local governments are combating COVID-19 with unprecedented responses—from a Wenzhou governance perspective. Front Med. 2020;14(2):220-4.
  14. Balmford B, Annan JD, Hargreaves JC, Altoè M, Bateman IJ. Cross-country comparisons of Covid-19: policy, politics and the price of life. Environ Resour Econ. 2020;76(4):525-51.
  15. Djalante R, Lassa J, Setiamarga D, Sudjatma A, Indrawan M, Haryanto B, et al. Review and analysis of current responses to COVID-19 in Indonesia: period of January to March 2020. Prog Disaster Sci. 2020;6:100091.
  16. Chan ASW, Ho JMC, Li JSF, Tam HL, Tang PMK. Impacts of COVID-19 pandemic on psychological well-being of older chronic kidney disease patients. Front Med (Lausanne). 2021;8:666973.
  17. Jones A, Watts AG, Khan SU, Forsyth J, Brown KA, Costa AP, et al. Impact of a public policy restricting staff mobility between nursing homes in Ontario, Canada during the COVID-19 pandemic. J Am Med Dir Assoc. 2021;22(3):494-7.
  18. Rollins N, Minckas N, Jehan F, Lodha R, Raiten D, Thorne C, et al. A public health approach for deciding policy on infant feeding and mother-infant contact in the context of COVID-19. Lancet Glob Health. 2021;9(4):e552-7.
  19. Nemec J, Drechsler W, Hajnal G. Public policy during COVID-19: challenges for public administration and policy research in Central and Eastern Europe. NISPAcee J Public Adm Policy. 2020;13(2):11-22.
  20. Vickerman R. Will Covid-19 put the public back in public transport? A UK perspective. Transp Policy (Oxf). 2021;103:95-102.
  21. Yoosefi Matak HR, Salaripour AA, Ahmadi H, Saremi HR. The dialectical relationship between the city and the epidemic diseases (case study: Covid 19). J Fine Arts Archit Urban Plan. 2022;27(2):61-72.
  22. Lu Q, Cai Z, Chen B, Liu T. Social policy responses to the Covid-19 crisis in China in 2020. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(16):5896.
  23. Moisio S. State power and the COVID-19 pandemic: the case of Finland. Eurasian Geogr Econ. 2020;61(4):598-605.
  24. Henson S, Kambhampati U, Mogues T, Olsen W, Prowse M, Ramos R, et al. The development impacts of COVID-19 at home and abroad: politics and implications of government action. Eur J Dev Res. 2020;32(5):1339-52.
  25. Holtgrave DR, Valdiserri RO, Kalichman SC, Del Rio C, Thompson M. Core elements of a national COVID-19 strategy: lessons learned from the US National HIV/AIDS Strategy. AIDS Behav. 2020;24(12):3279-82.
  26. van Zandvoort K, Jarvis CI, Pearson CAB, Davies NG, CMMID COVID-19 working group, Ratnayake R, et al. Response strategies for COVID-19 epidemics in African settings: a mathematical modelling study. BMC Med. 2020;18(1):324.
  27. Onditi F, Obimbo M, Muchina SK, Nyadera I. Modeling a pandemic (COVID-19) management strategy for urban slums using social geometry framework. Eur J Dev Res. 2020;32(5):1450-75.
  28. Malmir R, Maher A, Toghiani R, Safari M. Covid-19 crisis management: reengineering the health care system in Iran. J Med Counc Iran. 2020;38(1):11-8. Persian.
  29. Ullah A, Pinglu C, Ullah S, Abbas HSM, Khan S. The role of e-governance in combating COVID-19 and promoting sustainable development: a comparative study of China and Pakistan. Chin Polit Sci Rev. 2021;6(1):86-118.
  30. Horton R. The COVID-19 catastrophe: what’s gone wrong and how to stop it happening again. Hoboken: John Wiley & Sons; 2021.
مجله علوم پزشکی صدرا
دوره 13، شماره 4
پاییز 1404
صفحه 722-735

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما