مجله علوم پزشکی صدرا

تأثیر برنامه آموزشی با استفاده از آموزه‌های ادبیات کلاسیک فارسی بر کیفیت مراقبت از سالمندان و تغییر نگرش نسبت به دوره سالمندی توسط دانشجویان کارشناسی پرستاری: یک مطالعه کارآزمایی شاهددار تصادفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سیده نجمه حسینی 1
عبدالرّحیم اسداللّهی 1
فاطمه مرادی 2
لیلا قهرمانی 3
سرور جوانمردی فرد 4

1 گروه سلامت سالمندی، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

2 گروه عمومی، بخش فارسی، دانشکدۀ پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

3 گروه ارتقاء سلامت، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

4 مرکز تحقیقات مراقبتهای روان جامعه نگر، گروه پرستاری ، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

https://doi.org/10.30476/smsj.2025.103112.1549
چکیده
مقدمه: یکی از چالش‌های مراقبت از سالمندان، عدم کیفیت روابط با آنان و نگرش منفی‌ای است که نسبت به آن‌ها وجود دارد. برای رفع این چالش، ابتدا باید نگرش جوانان را تغییر داد. در همین راستا در این مطالعه به تأثیر برنامه آموزشی با استفاده از آموزه‌های ادبیات کلاسیک فارسی بر کیفیت مراقبت از سالمندان و تغییر نگرش نسبت به دوره سالمندی توسط دانشجویان کارشناسی پرستاری پرداخته شد.
مواد و روش‌ها: این مطالعه، تجربی و از نوع کارآزمایی شاهددار تصادفی بود و با حضور 86 دانشجوی کارشناسی پرستاری در سال 1402 اجرا شد. شرکت‌کنندگان به روش تخصیص تصادفی ساده با بلوک‌های برابر با استفاده از شماره دانشجویی انتخاب شدند. حجم نمونه به دو گروه مساوی مداخله و کنترل تقسیم شدند. برای گروه مداخله، 6 جلسه آموزشی 45 دقیقه‌ای به صورت حضوری برگزار شد و طی چهار بازه زمانی، مورد سنجش قرار گرفتند. سپس سنجش بین دو گروه صورت گرفت. متغیر نگرش با استفاده از پرسشنامه کوگان، و متغیر کیفیت با پرسشنامه کیفیت مراقبت پرستاری در چهار فاز سنجیده شد. با استفاده از تحلیل واریانس اندازه‌های مکرر داده‌ها با کمک نرم‌افزار جامووی نسخه 3/2 تحلیل شدند.
یافته‌ها: میانگین سنی شرکت‌کنندگان، 3.38±23.70 سال و در محدوده 19 تا 41 سال بود. متغیرهای دموگرافیک پژوهش، قبل از مداخله در دو گروه کنترل و مداخله تفاوت معناداری نداشت. تحلیل واریانس اندازه‌های مکرر نشان داد که میانگین نمره نگرش در دو خرده مقیاس قدردانی و تعصب، نسبت به دوره سالمندی در دانشجویان در چهار مرحله سنجش در بین دو گروه مداخله و کنترل و درون گروه‌ها، تفاوت معنا‌داری دارد (P<0.001). درحالی که میانگین نمره کل کیفیت مراقبت‌های پرستاری در هر سه بُعد جسمی، ارتباطی و روانی-اجتماعی در دانشجویان پرستاری با توجه به سطوح متغیر گروه‌ها طی 4 بار سنجش، تفاوت معناداری نداشت (P>0.05).
نتیجه‌گیری: آموزش‌ به دانشجویان براساس منابع ادبیات کلاسیک فارسی می‌تواند تأثیر مثبتی در تغییر نگرش آن‌ها نسبت به جایگاه اجتماعی سالمندان داشته باشد. همچنین به‌نظر می‌رسد که آموزش در زمینه بهبود کیفیت مراقبت پرستاری تا حدی مؤثر است.

تازه های تحقیق

Seyedeh Najmeh Hosseini (Google Scholar)

Fateme Moradi (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

نگرش
پرستاری سالمندان
کیفیّت مراقبت بهداشتی
سالمندان
مراقبین
  1. Soegiarto G, Purnomosari D. Challenges in the Vaccination of the Elderly and Strategies for Improvement. Pathophysiology. 2023;30(2):155-73.
  2. Organization WH [Internet]. Definition of an older or elderly person. c2013. [Accessed 30 June 2015]. Available from: www.who.int/healthinfo/survey/ageingdefnolder/en/
  3. El Hayek S, Cheaito MA, Nofal M, Abdelrahman D, Adra A, Al Shamli S, et al. Geriatric Mental Health and COVID-19: An Eye-Opener to the Situation of the Arab Countries in the Middle East and North Africa Region. Am J Geriatr Psychiatry. 2020;28(10):1058-69.
  4. Jazayeri E, Kazemipour S, Hosseini SR, Radfar M. Quality of life in the elderly: A community study. Caspian journal of internal medicine. 2023;14(3):534.
  5. Pandey NM, Tripathi RK, Kar SK, Vidya KL, Singh N. Mental health promotion for elderly populations in World Health Organization South-East Asia Region: Needs and resource gaps. World J Psychiatry. 2022;12(1):117-27.
  6. Borges MM, Custódio LA, Cavalcante DdFB, Pereira AC, Carregaro RL. Direct healthcare cost of hospital admissions for chronic non-communicable diseases sensitive to primary care in the elderly. Ciência & Saúde Coletiva. 2023;28:231-42.
  7. Santana E, Mendes F, Bernardo J, Silva R, Melo P, Lima P, et al. Difficulties in Caring for the Older Adults: Perspective of Brazilian and Portuguese Caregivers. Nurs Rep. 2023;13(1):284-96.
  8. Supaporn K, Thaniwattananon P, Isaramalai S-a, Khaw T. Home-based end-of-life care for Thai elders: Family caregivers’ perspectives. Kasetsart Journal of Social Sciences. 2022;43(4):1085–94-–94.
  9. Lu M, Peng X, Chen M. Changes in the death probability of China’s elderly population and rethinking the definition of old age. China Population and Development Studies. 2019;2(3):284-300.
  10. Mehri N, Messkoub M, Kunkel S. Trends, determinants and the implications of population aging in Iran. Ageing International. 2020;45(4):327-43.
  11. Dahlke S, Kalogirou MR, Swoboda NL. Registered nurses’ reflections on their educational preparation to work with older people. Int J Older People Nurs. 2021;16(2):e12363.
  12. Zhang H, Sun H. Knowledge, attitude and self-efficacy of elderly caregivers in Chinese nursing homes: a cross-sectional study in Liaoning Province. BMJ Open. 2019;9(11):e029869.
  13. Donizzetti AR. Ageism in an Aging Society: The Role of Knowledge, Anxiety about Aging, and Stereotypes in Young People and Adults. Int J Environ Res Public Health. 2019;16(8);1329.
  14. Purfarzad Z, Bahrami M, Keshvari M, Rafiei M, Sivertsen N, Cert G. Effective Factors for Development of Gerontological Nursing Competence: A Qualitative Study. J Contin Educ Nurs. 2019;50(3):127-33.
  15. Yu X, Wang Q. A study on the factors influencing old age identity among the Chinese elderly. Front Public Health. 2022;10:1027678.
  16. Mahjoub F. A comparative Analysis of the Story of. Literary Arts. 2021;13(2):127-50.
  17. Ahbabi M. A Comparative Study of Zahhak’s Dual Character in Mythology, History, and Archeological Findings in Iran and Tajikistan. Anthropology & Archeology of Eurasia. 2016;55(3-4):301-15.
  18. Saghafi A, Bahramnezhad F, Poormollamirza A, Dadgari A, Navab E. Examining the ethical challenges in managing elder abuse: a systematic review. J Med Ethics Hist Med. 2019;12:7.
  19. Kogan N. Attitudes toward old people: the development of a scale and an examination of correlates. J Abnorm Soc Psychol. 1961;62:44-54.
  20. Rejeh N, Heravi-Karimooi M, Montazeri A, Foroughan M, Vaismoradi M. Psychometric properties of the Iranian version of the Kogan’s Attitudes Toward Older People Scale. Jpn J Nurs Sci. 2012;9(2):216-22.
  21. Dyer ED, Monson MA, Cope MJ. Increasing the quality of patient care through performance counseling and written goal setting. Nursing Research. 1975;24(2):138-43.
  22. Sabzianpur Z, Nuri S. Effect of spiritual intelligence on quality of nursing care of educational and treatment hospitals in Hamadan. Avicenna Journal of Nursing and Midwifery Care. 2019;27(1):18-24.
  23. Jamovi P. Jamovi (Version 2.3)[Computer Software]. 2022.
  24. Min SH, Zhou J. smplot: An R Package for Easy and Elegant Data Visualization. Front Genet. 2021;12:802894.
  25. Soleimaninejad A, Abolfathi Momtaz Y, Taheri Tanjani P. The relationship between gender and attitudes toward older adults among medical science students of Tehran city university. Journal of North Khorasan University of Medical Sciences. 2018;10(3):21-8.
  26. Berger R. Aging in America: Ageism and general attitudes toward growing old and the elderly. Open Journal of Social Sciences. 2017;5(08):183.
  27. Yu SJ, Kim SM, Lee YJ. [The effect of senior simulation on nurses’ attitude toward the elderly]. Taehan Kanho Hakhoe Chi. 2004;34(6):974-82.
  28. Afolabi AO, Eboiyehi FA, Afolabi KA. Gender analysis of nurses’ attitude towards care of the elderly with dementia in Obafemi Awolowo University Teaching Hospitals Complex, Ile-Ife, Osun State, Nigeria. J Women Aging. 2020;32(2):203-19.
  29. Lopez-Hernandez L, Martinez-Arnau FM, Castellano-Rioja E, Botella-Navas M, Perez-Ros P. Factors Affecting Attitudes towards Older People in Undergraduate Nursing Students. Healthcare (Basel). 2021;9(9).
  30. Papi S, Najafi H, Noori SR, Fadayevatan R. Analysis of the Attitudes of Iran’s Council Representatives towards the Aging Phenomenon. Journal of health research in community. 2023;9(2):17-27.
  31. Shaban Ghoochan K, Tavoossi M, Mahoozi M. An Analysis of Irony’s Artworks in Saadi Shirazi’s Poetry. Interpretation and Analysis of Persian Language and Literature Texts (Dehkhoda). 2020;12(44):191-218.
  32. Topp SM, Sheikh K. Are We Asking All the Right Questions About Quality of Care in Low- and Middle-Income Countries? Int J Health Policy Manag. 2018;7(10):971-2.
  33. de Almeida Tavares JP, da Silva AL, Sa-Couto P, Boltz M, Capezuti E. Portuguese nurses’ knowledge of and attitudes toward hospitalized older adults. Scand J Caring Sci. 2015;29(1):51-61.
  34. Liu YE, Norman IJ, While AE. Nurses’ attitudes towards older people and working with older patients: an explanatory model. J Nurs Manag. 2015;23(8):965-73.
  35. Nazari S, Poortaghi S, Sharifi F, Gorzin S, Afshar PF. Relationship between moral sensitivity and the quality of nursing care for the elderly with Covid-19 in Iranian hospitals. BMC Health Serv Res. 2022;22(1):840.
  36. Farokhzadian J, Miri S, Doostkami M, Rezahosseini Z, Shahrbabaki PM. Promoting the psychosocial and communication aspects of nursing care quality using time management skills training. J Educ Health Promot. 2020;9:361.
مجله علوم پزشکی صدرا
دوره 13، شماره 3
تابستان 1404
صفحه 478-493

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما