مجله علوم پزشکی صدرا

اثربخشی درمان فعال‌سازی رفتاری بر حساسیت بین فردی، عزت نفس و حمایت اجتماعی ادراک‌شدۀ دانشجویان مبتلا به اختلال افسردگی اساسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فرزین باقری شیخانگفشه 1
فروغ اسرافیلیان 1
حدیث تقدیری 2
وحید صوابی نیری 3
فرانک سعیدی مقدم 4

1 گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، گرمسار، ایران

3 گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، اردبیل، ایران

4 گروه روان‌شناسی عمومی، دانشگاه پیام نور واحد زرین شهر، اصفهان، ایران

https://doi.org/10.30476/smsj.2025.102904.1541
چکیده
مقدمه: افسردگی یکی از شایع‌ترین اختلالات روانی در میان دانشجویان است که می‌تواند تأثیرات جدی بر سلامت روان و عملکرد تحصیلی آن‌ها داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان فعال‌سازی رفتاری بر حساسیت بین فردی، عزت نفس و حمایت اجتماعی ادراک‌شده دانشجویان مبتلا به اختلال افسردگی اساسی انجام شد.
مواد و روش‌ها: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی و طرح آن به‌صورت پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه‌های استان تهران در سال 1402 بود. 34 دانشجوی افسرده به‌صورت تصادفی در گروه آزمایش (17 نفر) و گروه کنترل (17 نفر) جای‌دهی شدند. ابزار گردآوری شامل پرسش‌نامه‌های افسردگی، حساسیت بین فردی، عزت نفس و حمایت اجتماعی ادراک‌شده بود. گروه آزمایش درمان فعال‌سازی رفتاری را در 10 جلسه 60 دقیقه‌ای دریافت کردند ولی گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره توسط نرم‌افزار SPSS نسخه 27 تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که درمان فعال‌سازی رفتاری به‌طور معنی‌داری باعث کاهش حساسیت بین فردی (آگاهی بین فردی، نیاز به تأیید، اضطراب جدایی، کمرویی، خود درونی شکننده) و در مقابل باعث افزایش عزت نفس و حمایت اجتماعی ادراک‌شده در دانشجویان مبتلا به اختلال افسردگی اساسی شده است (P<0.01).
نتیجه‌گیری: استفاده از درمان فعال‌سازی رفتاری می‌تواند به‌عنوان یک روش مؤثر در کاهش حساسیت بین فردی و افزایش عزت نفس و حمایت اجتماعی ادراک‌شده در دانشجویان مبتلا به اختلال افسردگی اساسی مورد استفاده قرار گیرد. مشاوران و روان‌درمانگران نیز می‌توانند در محیط‌های دانشگاهی از این روش درمانی به‌منظور بهبود سلامت روانی و اجتماعی دانشجویان استفاده نمایند.

تازه های تحقیق

Farzin Bagheri Sheykhangafshe (Google Scholar)

Forough Esrfilian (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

رفتاردرمانی
گروه‌های آموزش حساسیت
خودپنداره
حمایت اجتماعی
اختلال افسردگی اساسی
  1. Blanco V, Salmeron M, Otero P, Vazquez FL. Symptoms of Depression, Anxiety, and Stress and Prevalence of Major Depression and Its Predictors in Female University Students. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(11):5845.
  2. Cai H, Xie XM, Zhang Q, Cui X, Lin JX, Sim K, et al. Prevalence of Suicidality in Major Depressive Disorder: A Systematic Review and Meta-Analysis of Comparative Studies. Front Psychiatry. 2021;12:690130.
  3. Shorey S, Ng ED, Wong CHJ. Global prevalence of depression and elevated depressive symptoms among adolescents: A systematic review and meta-analysis. Br J Clin Psychol. 2022;61(2):287-305.
  4. Gharraee B, Zahedi Tajrishi K, Sheybani F, Tahmasbi N, Mirzaei M, Farahani H, et al. Prevalence of major depressive disorder in the general population of Iran: A systematic review and meta-analysis. Med J Islam Repub Iran. 2019;33:151.
  5. Arias-de la Torre J, Vilagut G, Ronaldson A, Serrano-Blanco A, Martin V, Peters M, et al. Prevalence and variability of current depressive disorder in 27 European countries: a population-based study. Lancet Public Health. 2021;6(10):e729-e38.
  6. Peters EM, Yilmaz O, Li C, Balbuena L. Interpersonal sensitivity and response to selective serotonin reuptake inhibitors in patients with acute major depressive disorder. J Affect Disord. 2024;355:422-5.
  7. Nozari Kohneh Shahri G, Mahdavi Mehr A, Savabi Niri V, Bagheri Sheykhangafshe F, Farahani H. Effectiveness of Group Dialectical Behavior Therapy on Self-doubt, Thought Fusion and Depression in Women with Obsessive-compulsive Disorder. Caspian Journal of Health Research. 2025;10(2):101-10.
  8. Liu X, Peng L, Wang Z, Zeng P, Mi Y, Xu H. Effects of interpersonal sensitivity on depressive symptoms in postgraduate students during the COVID-19 pandemic: Psychological capital and sleep quality as mediators. Front Psychiatry. 2023;14:1100355.
  9. Zhao X, Wu M, Zhang D, Sun Y, Yang Y, Xie H, et al. The relationship of interpersonal sensitivity and depression among patients with chronic atrophic gastritis: the mediating role of coping styles. Journal of clinical nursing. 2018;27(5-6):e984-e91.
  10. Xu H, Peng L, Wang Z, Zeng P, Liu X. Interpersonal sensitivity on college freshmen’s depression: A moderated moderation model of psychological capital and family support. Front Psychiatry. 2022;13:921045.
  11. Otani K, Suzuki A, Matsumoto Y, Shirata T. Close relation of interpersonal sensitivity with negative core beliefs about the self, the central construct of cognitive vulnerability to depression. Psychiatry Res. 2018;263:162-5.
  12. Canli D, Karasar B. Predictors of Major Depressive Disorder: The Need for Social Approval and Self-Esteem. Alpha Psychiatry. 2021;22(1):38-42.
  13. Zandpour M, Lind M, Sharp C, Hasani J, Bagheri Sheykhangafshe F, Borelli JL. Attachment-Based Mentalization Profiles of Iranian Children: A Mixed-Method Approach. Children (Basel). 2024;11(2):258.
  14. Hilbert S, Goerigk S, Padberg F, Nadjiri A, Ubleis A, Jobst A, et al. The Role of Self-Esteem in Depression: A Longitudinal Study. Behav Cogn Psychother. 2019;47(2):244-50.
  15. Choi Y, Choi SH, Yun JY, Lim JA, Kwon Y, Lee HY, et al. The relationship between levels of self-esteem and the development of depression in young adults with mild depressive symptoms. Medicine (Baltimore). 2019;98(42):e17518.
  16. Jiang CG, Lu H, Zhang JZ, Gao XZ, Wang J, Zhou ZH. The Neural Correlates of the Abnormal Implicit Self-Esteem in Major Depressive Disorder: An Event-Related Potential Study. Front Psychiatry. 2022;13:822677.
  17. van Tuijl LA, Bennik EC, Penninx B, Spinhoven P, de Jong PJ. Predictive value of implicit and explicit self-esteem for the recurrence of depression and anxiety disorders: A 3-year follow-up study. J Abnorm Psychol. 2020;129(8):788-98.
  18. van den Brink RHS, Schutter N, Hanssen DJC, Elzinga BM, Rabeling-Keus IM, Stek ML, et al. Prognostic significance of social network, social support and loneliness for course of major depressive disorder in adulthood and old age. Epidemiol Psychiatr Sci. 2018;27(3):266-77.
  19. Moller CI, Cotton SM, Badcock PB, Hetrick SE, Berk M, Dean OM, et al. Relationships Between Different Dimensions of Social Support and Suicidal Ideation in Young People with Major Depressive Disorder. J Affect Disord. 2021;281:714-20.
  20. Shih TY, Cheng SL, Chang SH, Sun HF. Perceived social support and depression symptoms in patients with major depressive disorder in Taiwan: An association study. Arch Psychiatr Nurs. 2020;34(5):384-90.
  21. Gabarrell-Pascuet A, Moneta MV, Ayuso-Mateos JL, Miret M, Lara E, Haro JM, et al. The effect of loneliness and social support on the course of major depressive disorder among adults aged 50 years and older: A longitudinal study. Depress Anxiety. 2022;39(2):147-55.
  22. Richie FJ, Bonner J, Wittenborn A, Weinstock LM, Zlotnick C, Johnson JE. Social Support and Suicidal Ideation Among Prisoners with Major Depressive Disorder. Arch Suicide Res. 2021;25(1):107-14.
  23. Yichen M, Chuntian L. Is lifestyle a bridge between perceived social support and depression in Chinese university students? Children and Youth Services Review. 2024;156:107283.
  24. Stein AT, Carl E, Cuijpers P, Karyotaki E, Smits JAJ. Looking beyond depression: a meta-analysis of the effect of behavioral activation on depression, anxiety, and activation. Psychol Med. 2021;51(9):1491-504.
  25. Simmonds-Buckley M, Kellett S, Waller G. Acceptability and Efficacy of Group Behavioral Activation for Depression Among Adults: A Meta-Analysis. Behav Ther. 2019;50(5):864-85.
  26. Huguet A, Rao S, McGrath PJ, Wozney L, Wheaton M, Conrod J, et al. A Systematic Review of Cognitive Behavioral Therapy and Behavioral Activation Apps for Depression. PLoS One. 2016;11(5):e0154248.
  27. Lorenzo-Luaces L, Dobson KS. Is behavioral activation (BA) more effective than cognitive therapy (CT) in severe depression? A reanalysis of a landmark trial. International Journal of Cognitive Therapy. 2019;12(2):73-82.
  28. Ciharova M, Furukawa TA, Efthimiou O, Karyotaki E, Miguel C, Noma H, et al. Cognitive restructuring, behavioral activation and cognitive-behavioral therapy in the treatment of adult depression: A network meta-analysis. J Consult Clin Psychol. 2021;89(6):563-74.
  29. D’Elia A, Bawor M, Dennis BB, Bhatt M, Litke K, McCabe K, et al. Feasibility of behavioral activation group therapy in reducing depressive symptoms and improving quality of life in patients with depression: the BRAVE pilot trial. Pilot Feasibility Stud. 2020;6:61.
  30. Pott SL, Delgadillo J, Kellett S. Is behavioral activation an effective and acceptable treatment for co-occurring depression and substance use disorders? A meta-analysis of randomized controlled trials. J Subst Abuse Treat. 2022;132:108478.
  31. Fernandez-Rodriguez C, Gonzalez-Fernandez S, Coto-Lesmes R, Pedrosa I. Behavioral Activation and Acceptance and Commitment Therapy in the Treatment of Anxiety and Depression in Cancer Survivors: A Randomized Clinical Trial. Behav Modif. 2021;45(5):822-59.
  32. May D, Litvin B, Allegrante J. Behavioral Activation, Depression, and Promotion of Health Behaviors: A Scoping Review. Health Educ Behav. 2024;51(2):321-31.
  33. Bagheri Sheykhangafshe F, Savabi Niri V, Baryaji S, Saeedi Z, Kiani A, Fathi-Ashtiani A. The Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy on Sexual Function, Coping Strategies and Distress Tolerance of Employees with Rheumatoid Arthritis. Sadra Medical Journal. 2023;11(4):360-73. Persian.
  34. Beck AT, Steer RA, Brown G. Beck depression inventory–II. San Antonio: Psychological assessment; 1996. p. 490-8.
  35. Bagheri Sheykhangafshe F, Mohammadi Sangachin Doost A, Savabi Niri V, Mojez N, Bourbour Z. The efficacy of cognitive-behavioral group therapy on psychological well-being and resilience of students with depressive syndrome. Quarterly Journal of Child Mental Health. 2023;10(1):108-24. Persian.
  36. Boyce P, Parker G. Development of a scale to measure interpersonal sensitivity. Aust N Z J Psychiatry. 1989;23(3):341-51.
  37. Vojudi B, Otared N, Poursharifi H. On the comparison of interpersonal sensitivity and assertiveness between drug-dependent persons and ordinary people. Research on Addiction. 2014;31:109-18. Persian.
  38. Eysenck HJ. EPQ (Eysenck Personality Questionnaire): Educational and Industrial Testing Service. Educational and Industrial Testing Service. 1975.
  39. Shokri A, Shafiabadi A, Dokaneheeifard F. Structural modeling of ego strength on job success with mediation of marital satisfaction and self-esteem. Counseling Culture and Psycotherapy. 2021;12(45):213-38. Persian.
  40. Zimet GD, Dahlem NW, Zimet SG, Farley GK. The multidimensional scale of perceived social support. Journal of personality assessment. 1988;52(1):30-41.
  41. Shavaran R, Dehghani Champiri A. Investigating the Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy on Perceived Social Support and Life Expectancy of Caregivers of Patients with Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS): A Case Study. Sadra Medical Journal. 2023;11(3):333-52. Persian.
  42. Martell CR, Dimidjian S, Herman-Dunn R. Behavioral activation for depression: A clinician’s guide: Guilford Publications; 2021.
مجله علوم پزشکی صدرا
دوره 13، شماره 3
تابستان 1404
صفحه 494-508

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما