مجله علوم پزشکی صدرا

مقایسه اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک و درمان شناختی رفتاری بر میزان توجه دانش‌آموزان دختر مبتلا به وسواس فکری-اجباری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

هاله آمیغی 1
حسین ابراهیمی مقدم 1
لیلا کاشانی وحید 2

1 گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران

2 گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

https://doi.org/10.30476/smsj.2025.100916.1464
چکیده
 
مقدمه: وسواس فکری نوجوانان دربرگیرنده تمامی افکار مزاحمی است که در بدترین حالت ممکن به‌صورت مکرر آن‌ها (به‌خصوص دختران) را درگیر می‌کند. پژوهش حاضر باهدف مقایسه اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک و درمان شناختی-رفتاری بر توجه افراد مبتلا به وسواس فکری انجام شد.
مواد و روش‌ها: مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری (2 ماهه) و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دختران مبتلا به وسواس فکری در مقطع متوسطه اول و دوم مناطق 1 و 3 شهر تهران در سال 1401 بود که از بین آن‌ها 45 نفر (هر گروه 15 نفر) به‌صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در گروه‌های آزمایشی و کنترل جای‌دهی شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های وسواس فکری-اجباری مادزلی (1977) و آزمون عملکرد پیوسته رازولد و همکاران (1956) استفاده شد. در گروه‌های آزمایش 1 و 2 به ترتیب، بسته‌های درمان شناختی-رفتاری و رفتاردرمانی دیالکتیک (هر بسته 8 جلسه 90 دقیقه‌ای) اجرا شد. تحلیل داده‌ها توسط نرم‌افزار SPSS نسخه 22 و روش تحلیل واریانس آمیخته چندمتغیری انجام شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که هر دو روش درمان شناختی-رفتاری و رفتاردرمانی دیالکتیک سبب بهبود زیرمقیاس‌های خطای حذف (به ترتیب با 8/252- و 8/112- =MD)، خطای ارتکاب (2/6- و 1/269- =MD) و زمان عکس‌العمل (11/756- و 17/227- =MD) دختران مبتلا به وسواس فکری، نسبت به گروه کنترل شده است (0/05>P)؛ همچنین، نتایج روش‌های درمان شناختی-رفتاری با رفتاردرمانی دیالکتیک در خطای ارتکاب و زمان عکس‌العمل متفاوت بودند.
نتیجه‌گیری: با توجه به آسیب‌پذیری روانی دختران مبتلا به وسواس فکری اجباری می‌توان از بسته‌های درمان شناختی-رفتاری و رفتاردرمانی دیالکتیک جهت بهبود سطح روان‌شناختی آنان بهره برد.
 

تازه های تحقیق

Haleh Amighi (Google Scholar)

Hossein Ebrahimi Moghadam (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

توجه
درمان شناختی-رفتاری
رفتاردرمانی دیالکتیک
وسواس فکری- اجباری
  1. Kennedy B, Ruoqing C, Valdimarsdottir U, Montgomery S, Fang F, Fall K. Childhood Bereavement and Increased Sensitivity to Stress in Late Adolescence. Adolesc Health. 2018;63(1):108-114. [Persian].
  2. Burke, L. developmental psychology from adolescence to the end of life; Translated by Sayed Yahya Mohammadi. Tehran: Arsbaran Publications; 2021. [Persian].
  3. Storch EA, McGuire JF, Schneider SC, Small BJ, Murphy TK, Wilhelm S, et al. Sudden gains in cognitive behavioral therapy among children and adolescents with obsessive compulsive disorder. J Behav Ther Exp Psychiatry. 2019;64:92-8.
  4. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5. 5th ed. Washington: American Psychiatric Publishing. 2013.
  5. Fernandez de la Cruz L, Isomura K, Lichtenstein P, Ruck C, Mataix-Cols D. Morbidity and mortality in obsessive-compulsive disorder: A narrative review. Neurosci Biobehav Rev. 2022;136:104602.
  6. Pajouhinia S, Abavisani Y, Rezazadeh Z. Explaining the obsessive-compulsive symptoms based on cognitive flexibility and social cognition. Practice in Clinical Psychology. 2020;8(3):233-42.
  7. Ghodratollahifard M, Chinaveh M, Aminimanesh S. The Mediating Role of Anxiety Tolerance and Cognitive Emotion Regulation Concerning Childhood Injuries and the Obsessive-Compulsive Personality Disorders Symptoms in Nurses. Sadra Medical Journal. 2021;9(3):271-84.
  8. Onaral G. Effectiveness of third wave therapies for treatment of obsessive-compulsive disorder: A review. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2021;13(2):292-331.
  9. Garratt-Reed D, Howell J, Hayes L, Boyes M. Is perfectionism associated with academic burnout through repetitive negative thinking? PeerJ. 2018;6:e5004.
  10. Jani S, Hajloo N, Narimani M. Comparing the Effectiveness of Internet-Based Cognitive-Behavioral Therapy and Emotion-Focused Therapy on Ambiguity Tolerance and Threat Sensitivity in Married Women with Obsessive-Compulsive Disorder. Clinical Psychology and Personality. 2023;20(2):77-89.
  11. BEHZADPOOR S, SOHRABI F, BORJALI A, MOTAHARI ZS. Comparative Study of Attentional control and rumination in patients with Obsessive-Compulsive Disorder and normal people. 2013.
  12. Levy N. Obsessive–compulsive disorder as a disorder of attention. Mind & Language. 2018;33(1):3-16.
  13. Stern ER, Muratore AF, Taylor SF, Abelson JL, Hof PR, Goodman WK. Switching between internally and externally focused attention in obsessive-compulsive disorder: Abnormal visual cortex activation and connectivity. Psychiatry Res Neuroimaging. 2017;265:87-97.
  14. Asem S, Khanjani Z. Prediction of Attention-deficit, Risk-taking, and Decreased Delay Discounting Based on Motivational Deficits and Impaired Time Perception in Children with Symptoms of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD). Sadra Medical Journal. 2023;11(4):401-16.
  15. Hallion LS, Tolin DF, Diefenbach GJ. Enhanced cognitive control over task-irrelevant emotional distractors in generalized anxiety disorder versus obsessive-compulsive disorder. J Anxiety Disord. 2019;64:71-8.
  16. Carmel A, Comtois KA, Harned MS, Holler R, McFarr L. Contingencies create capabilities: Adjunctive treatments in dialectical behavior therapy that reinforce behavior change. Cognitive and Behavioral Practice. 2016;23(1):110-20.
  17. Khayeri B, Mirmahdi R, Akouchekian S, Heydari H, Aleyasin SA. The effectiveness of emotion-focused therapy and dialectical behavior therapy on reducing obsessive-compulsive symptoms in women with obsessive-compulsive disorder. Journal of Isfahan Medical School. 2019;37(517):145-53.
  18. Abdolghaddri M, Narimani M, Atadokht A, Abolghasemi A. Comparing the effect of positive psychotherapy and dialectical behavior therapy on memory and attention in multiple sclerosis patients. NeuroQuantology. 2019;17(12):1-8.
  19. Storch EA, Murphy TK, Geffken GR, Mann G, Adkins J, Merlo LJ, et al. Cognitive-behavioral therapy for PANDAS-related obsessive-compulsive disorder: findings from a preliminary waitlist controlled open trial. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2006;45(10):1171-8.
  20. Ghazanfari F, Amiri F, Zangi Abadi M. The effectiveness of acceptance and commitment therapy and meta cognitive treatment on improvement of the symptoms in women with obsessive-compulsive disorder in Khorramabad city. Middle Eastern J Disabil Stud. 2015;5:160-8.
  21. McKay D, Sookman D, Neziroglu F, Wilhelm S, Stein DJ, Kyrios M, et al. Efficacy of cognitive-behavioral therapy for obsessive-compulsive disorder. Psychiatry Res. 2015;225(3):236-46.
  22. Chosak A, Marques L, Fama J, Renaud S, Wilhelm S. Cognitive therapy for obsessive-compulsive disorder: A case example. Cognitive and Behavioral Practice. 2009;16(1):7-17.
  23. Moonen AJH, Mulders AEP, Defebvre L, Duits A, Flinois B, Kohler S, et al. Cognitive Behavioral Therapy for Anxiety in Parkinson’s Disease: A Randomized Controlled Trial. Mov Disord. 2021;36(11):2539-48.
  24. Otte C. Cognitive behavioral therapy in anxiety disorders: current state of the evidence. Dialogues Clin Neurosci. 2011;13(4):413-21.
  25. White LK, Sequeira S, Britton JC, Brotman MA, Gold AL, Berman E, et al. Complementary Features of Attention Bias Modification Therapy and Cognitive-Behavioral Therapy in Pediatric Anxiety Disorders. Am J Psychiatry. 2017;174(8):775-84.
  26. Hofmann SG, Barlow, DH. Social phobia (social anxiety disorder). In DH Barlow, editor. Anxiety and Its Disorder: The Nature and Treatment of Anxiety and Panic. 2nd. ed. New York: The Guilford Press. 2002. p. 454-77.
  27. Bass C, van Nevel J, Swart J. A comparison between dialectical behavior therapy, mode deactivation therapy, cognitive behavioral therapy, and acceptance and commitment therapy in the treatment of adolescents. International Journal of Behavioral Consultation and Therapy. 2014;9(2):4.
  28. Delavar A. Theoretical and scientific foundations of research in humanities and social sciences. Tehran: Roshd. 2006. [Persian].
  29. Rachman S. A cognitive theory of obsessions. Behavior and cognitive therapy today: Elsevier; 1998. p. 209-22.
  30. Rachman SJ, Hadson RJ. Obsessive-compulsive. New Yourk: Englewood Cliffs; 1980.
  31. Yousefi N, Monirpoor N. The role of alexithymia and irrational beliefs in predicting obsessive-compulsive disorder in people with obsessive-compulsive disorder. Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal (RRJ). 2022;10(12):159-68.
  32. Beck LH, Bransome ED, Jr., Mirsky AF, Rosvold HE, Sarason I. A continuous performance test of brain damage. J Consult Psychol. 1956;20(5):343-50.
  33. Hadianfard H, Najarian B, Shokrkon H, MEHRABIZADEH HM. Construction and validation of the Farsi version of The Continuous Performance Test. 2001;4(16):388-404. [Persian].
  34. Leark RA, Greenberg LM, Kindschi CL, Dupuy TR, Hughes SJ. Test of variables of attention continuous performance test. The TOVA Company. 2007.
  35. Rochman S. The treatment of obsession. Translated by Afrouz Gh, Ghorbankhani M. Tehran: Arjmand Publication; 2016. [Persian].
  36. Linehan M. Cognitive-behavioral treatment of borderline personality disorder: Guilford press; 1993.
  37. Nosofsky RM, Hu M. Category structure and region-specific selective attention. Mem Cognit. 2023;51(4):915-29.
  38. Ghanbari E, Asgari P. Comparison of the effectiveness of tDCS and CBT treatments on Attention Bias in overweight people. medical journal of mashhad university of medical sciences. 2020;63(1):2208-197.
  39. Stein DJ, Costa DLC, Lochner C, Miguel EC, Reddy YCJ, Shavitt RG, et al. Obsessive-compulsive disorder. Nat Rev Dis Primers. 2019;5(1):52.
  40. Montazeri S, Aghaei Jashoghani A, Golparvar M. Comparison of the effectiveness of cognitive-behavioral management based on mindfulness and treatment based on acceptance and commitment on psychological well-being in multiple sclerosis patients. Sadra Medical Journal. 2018;7(1):59-74.
مجله علوم پزشکی صدرا
دوره 13، شماره 2
بهار 1404
صفحه 256-270

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما