مجله علوم پزشکی صدرا

اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر ادراک بیماری، تصویر بدن و ترس از عود سرطان در زنان مبتلا به سرطان سینه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

ساناز داروئی 1
جاوید پیمانی 2
پریسا پیوندی 2
شیدا سوداگر 2

1 دانشجوی دکترای تخصصی گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

https://doi.org/10.30476/smsj.2025.101094.1471
چکیده
مقدمه: ابتلا به سرطان و ترس از عود آن تأثیر بسزایی بر عملکرد فردی و کیفیت زندگی افراد مبتلا دارد. این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر ترس از عود، تصویر بدن و ادراک بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان انجام شده است.
مواد و روش‌ها: این مطالعه به‌صورت نیمه‌تجربی روی تأثیر درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی به‌صورت پیش و پس‌آزمون در سه گروه 15 نفری روی زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه‌کننده به مراکز درمانی روان‌پزشکی کرج در 6 ماهه اول سال 1401 انجام شد. داده‌ها به وسیله پرسشنامه ادراک بیماری برادبت، روابط چندبعدی خود بدن (MBSRQ) و ترس از عود سرطان گردآوری و با نرم‌افزار SPSS 22 تجزیه و تحلیل شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که میانگین ترس از عود، تصویر بدن و ادراک بیماری در زنان بیمار گروه‌های درمان شناختی‌رفتاری، گروه درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی و کنترل در مراحل پیش‌آزمون، بالاتر از مراحل پس‌آزمون بود. اختلاف میانگین گروه درمان شناختی‌رفتاری و گروه کنترل در ترس از عود برابر 39/31 و اختلاف میانگین شناختی‌رفتاری و کنترل در تصویر بدن برابر 56/06 بود که اختلاف معنی‌داری است (0/01=P) شناخت‌درمانی مبتنی بـر ذهن‌آگاهی موجب کاهش نارضایتی، کاهش نگرانی از بدن و همچنین کاهش ترس از ارزیابی منفی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل بود.
نتیجه‌گیری: با شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌توان تصویر بدن و ترس از ارزیابی منفی را تغییر داد و کیفیت زندگی را ارتقا بخشید.

تازه های تحقیق

Sanaz Darouei (Google Scholar)

Javid Peymani (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

درمان شناختی رفتاری
تصویر بدن
نئوپلاسم های پستان
ترس
عود موضعی نئوپلاسم
  1. Die Trill M. Anxiety and sleep disorders in cancer patients. EJC Suppl. 2013;11(2):216-24.
  2. Zendehdel K, Hassanloo J, Sedighi Z, Nahvijoo A, Malekzadeh R, Mohagheghi M. Improving quality of cancer registration in iran. Part2: Suggesting new national cancer registration program in iran, based on comparative study of 18 countries. Hakim Journal. 2010;12(4):50-7.
  3. Miller G. Incorporating spirituality in counseling and psychotherapy: Theory and technique: John Wiley & Sons; 2003.
  4. Greeson JM. Mindfulness Research Update: 2008. Complement Health Pract Rev. 2009;14(1):10-8.
  5. Harris R. Mindfulness without meditation. Healthcare Counselling and Psychotherapy Journal. 2009;9(4):21-4.
  6. Thompson C. Everyday mindfulness: A guide to using mindfulness to improve your well-being and reduce stress and anxiety in your life. New York: Taylor & Francis; 2010.
  7. Sonmez N, Romm KL, Ostefjells T, Grande M, Jensen LH, Hummelen B, et al. Cognitive behavior therapy in early psychosis with a focus on depression and low self-esteem: A randomized controlled trial. Compr Psychiatry. 2020;97:152157.
  8. Harrington N, Pickles C. Mindfulness and cognitive behavioral therapy: are they compatible concepts? Journal of Cognitive Psychotherapy. 2009;23(4):315-23. doi: 1891/0889-8391.23.4.315.
  9. Kabat-Zinn J. Mindfulness-based interventions in context: past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice. 2003;10(2):144-56. doi: 10.1093/clipsy.bpg016.
  10. Ma SH, Teasdale JD. Mindfulness-based cognitive therapy for depression: replication and exploration of differential relapse prevention effects. J Consult Clin Psychol. 2004;72(1):31-40.
  11. Kabat-Zinn J, Massion AO, Kristeller J, Peterson LG, Fletcher KE, Pbert L, et al. Effectiveness of a meditation-based stress reduction program in the treatment of anxiety disorders. Am J Psychiatry. 1992;149(7):936-43.
  12. Smith SK, Zimmerman S, Williams CS, Benecha H, Abernethy AP, Mayer DK, et al. Post-traumatic stress symptoms in long-term non-Hodgkin’s lymphoma survivors: does time heal? J Clin Oncol. 2011;29(34):4526-33.
  13. Broadbent E, Petrie KJ, Main J, Weinman J. The brief illness perception questionnaire. J Psychosom Res. 2006;60(6):631-7.
  14. Kalantari H, Bagherian Sararoodi R, Afshar H, Khoramian N, Forouzandeh N, Daghagh Zadeh H, et al. Relationship between illness perceptions and quality of life in patients with irritable bowel syndrome. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2012;22(90):33-41.
  15. TF C. The psychology of physical appearance: aesthetics, attributes, and image. Body images: development, deviance, and change. 1990:51-79.
  16. Simard S, Savard J. Fear of Cancer Recurrence Inventory: development and initial validation of a multidimensional measure of fear of cancer recurrence. Support Care Cancer. 2009;17(3):241-51.
  17. Kenne Sarenmalm E, Martensson LB, Andersson BA, Karlsson P, Bergh I. Mindfulness and its efficacy for psychological and biological responses in women with breast cancer. Cancer Med. 2017;6(5):1108-22.
  18. Mato S, Saffarinia M, Alipour A. Comparison of the effectiveness of spiritual therapy and cognitive-behavioral therapy on fear of recurrence and white blood cells in women with breast cancer. Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal (RRJ). 2023;12(3):153-64.
  19. Yusefi R, Hafezi F, Bakhtiaripour S, Makvandi B. The Comparison of the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Hypnosis Therapy and Mindfulness Therapy Based on the Fear of Recurrence in Women with Breast Cancer in Gorgan. Armaghane Danesh. 2021;26(5):757-69.doi: 52547/armaghanj.26.5.757.
  20. Shapiro SL, Bootzin RR, Figueredo AJ, Lopez AM, Schwartz GE. The efficacy of mindfulness-based stress reduction in the treatment of sleep disturbance in women with breast cancer: an exploratory study. J Psychosom Res. 2003;54(1):85-91.
  21. Firouzi R, Tizdast T, Khalatbari J, Ghorban Shiroudi S. Relationship between stress coping strategies and difficulties in emotion regulation mediated by marital life quality in married women with breast cancer. Journal of Arak University of Medical Sciences. 2020;23(1):34-47.doi: 32598/JAMS.23.1.6005.1.
  22. Sharbaf Olyaie Z, Toozandehjani H, Dehghani Neyshabouri M. Effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy on quality of life and body image in women with breast cancer undergoing mastectomy. Iranian Rehabilitation Journal. 2016;14(3):139-50.doi: 18869/nrip.irj.14.3.139.
  23. Sadri Damirch E, Esmaeili Ghazivaoloii F, Fathi D, Mehraban S, Ahmadboukani S. Effectiveness of group psychotherapy based on admission and commitment to body dysmorphic obsessive-compulsive disorder in women with breast cancer. Iranian Rehabilitation Journal. 2019;17(4):351-8.doi: 32598/irj.17.4.351.
  24. Griffiths C, Williamson H, Zucchelli F, Paraskeva N, Moss T. A Systematic Review of the Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) for Body Image Dissatisfaction and Weight Self-Stigma in Adults. J Contemp Psychother. 2018;48(4):189-204.
  25. Periasamy U, Mohd Sidik S, Rampal L, Fadhilah SI, Akhtari-Zavare M, Mahmud R. Effect of chemotherapy counseling by pharmacists on quality of life and psychological outcomes of oncology patients in Malaysia: a randomized control trial. Health Qual Life Outcomes. 2017;15(1):104.
  26. Marco JH, Perpina C, Botella C. Effectiveness of cognitive behavioral therapy supported by virtual reality in the treatment of body image in eating disorders: one year follow-up. Psychiatry Res. 2013;209(3):619-25.
  27. Dehkhodaei S, Alipour A. The effectiveness of cognitive-behavioral therapy and treatment based on acceptance and commitment in adherence to treatment, illness perception and quality of life in hemophilic patients. Scientific Journal of Iran Blood Transfus Organ. 2019;16(4):289-99.
  28. Izydorczyk B, Kwapniewska A, Lizinczyk S, Sitnik-Warchulska K. Psychological Resilience as a Protective Factor for the Body Image in Post-Mastectomy Women with Breast Cancer. Int J Environ Res Public Health. 2018;15(6):1181-96.
  29. Izadi-Ajirlo A, Bahmani B, Ghanbari-Motlagh A. Effectiveness of cognitive behavioral group intervention on body image improving and increasing self-esteem in women with breast cancer after mastectomy. Archives of Rehabilitation. 2013;13(4):72-83.
  30. Lalouei A, Kashani-Zadeh N. Rate of woman’s awareness about self breast examination in Najmieh and Baqiyatollah Hospitals referrers. Archives of Rehabilitation. 2006;7(2):66-9.
  31. Oraki M, Sami P. Investigating the effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy on the perception of disease and its severity in patients with multiple sclerosis. Social Cognition. 2016;5(2):107-19.
  32. Male DA, Fergus KD, Cullen K. Sexual identity after breast cancer: sexuality, body image, and relationship repercussions. Curr Opin Support Palliat Care. 2016;10(1):66-74.
مجله علوم پزشکی صدرا
دوره 13، شماره 1
زمستان 1403
صفحه 90-101

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما