مجله علوم پزشکی صدرا

کشف تجربه زیسته دیابت نزد بیماران دیابتی: یک مطالعه پدیدارشناسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سعید پژوهان فرد 1
محمدتقی ایمان 2
محمد تقی عباسی شوازی 3
رقیه خسروی 3

1 دانشجوی دکتری، گروه جامعه شناسی و برنامه ریزی اجتماعی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استاد گروه جامعه شناسی و برنامه ریزی اجتماعی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 استادیار گروه جامعه شناسی و برنامه ریزی اجتماعی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

https://doi.org/10.30476/smsj.2024.101458.1486
چکیده
مقدمه: بیماری دیابت بر ابعاد مختلف جسمی، روانی و اجتماعی بیماران تأثیر می‌گذارد، از این رو هدف اصلی از انجام مطالعه حاضر، کشف تجربه زیسته بیماری دیابت نزد مبتلایان دیابتی بود.
مواد و روش‌ها: این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش پدیدارشناسی شوتز انجام گرفت و به همین دلیل، محقق از مصاحبه عمیق و متوالی به‌عنوان ابزاری برای کسب توصیفات تجربه زیسته استفاده نمود. در مجموع 21 فرد دیابتی ساکن شهر جهرم به روش نمونه‌گیری هدفمند در طول یک دوره 8 ماهه مورد مطالعه قرار گرفتند. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از روش شوتز تحلیل و در قالب برساخت مرتبه اول، برساخت مرتبه دوم و سنخ‌بندی طبقه‌بندی گردیدند.
یافته‌ها: در زیست سلامت‌محور، یافته‌ها مشتمل برشش مضمون اصلی (سنخ بندی) خود مراقبتی، بی‌خوابی، دیابت و نوسان وزن، مشکلات جسمانی، ناتوانی جنسی و اختلال روانی، و 21 برساخت مرتبه دوم بود. در سبک زندگی، یافته‌ها مشتمل بر چهار مضمون اصلی (سنخ‌بندی) پرورش جسمی، الگوهای تغذیه، زیست معنوی و زیست فراغتی و 17 برساخت مرتبه دوم بود. معنای درک‌شده دیابت نیز شامل هفت برساخت مرتبه دوم، هیپرگلیسمی، استرس و دیابت، دیابت و ژنتیک، هورمون انسولین، پانکراس، هورمون‌ها، اضطراب مرگ و مدیریت وحشت بود.
نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد که خود مراقبتی، مشکلات جسمی، اختلال روانی و ناتوانی جنسی در تجربه زیست سلامت‌محور بیماران دیابتی و زیست فراغتی، زیست معنوی، الگوهای تغذیه و پرورش جسمی در سبک زندگی بیماران دیابتی، و معنای درک شده دیابت در کنترل این بیماری نقش مهمی دارند.

تازه های تحقیق

Saeed Pajoohan Fard (Google Scholar)

کلیدواژه‌ها

دیابت ملیتوس
ادراک
سبک زندگی
سلامتی
ایران
  1. Svenaeus, F. The hermeneutics of medicine and the phenomenology of health. Berlin: Springer Science Business Media Dordrecht; 2001.
  2. Hass L. Merleau-Ponty’s philosophy. Bloomington: Indiana University Press; 2008.
  3. Ponty, M. Phenomenology of Perception. Trans. C. Smith. London: Routledge & Kegan Paul, 2008.
  4. Cruz II. The lived experience of insulin-dependent diabetes among adult Latinos in a primary care clinic. San Antonio: The University of Iowa; 2014.
  5. Association AD [Internet]. American Diabetes Association. c2017. Availble from: https://diabetesjournals.org/clinical/search-results?f_AllAuthors=American+Diabetes+Association
  6. Diwani SA, Sam A. Diabetes forecasting using supervised learning techniques. Adv Comput Sci an Int J. 2014;3:10-8.
  7. Ogle G, Middlehurst A, Silink M, Hanas R. Pocketbook for management of diabetes in childhood and adolescence in under-resourced countries. International Diabetes Federation. 2017.
  8. Shivakumar B, Alby S, editors. A survey on data-mining technologies for prediction and diagnosis of diabetes. 2014 International conference on intelligent computing applications; 2014: IEEE.
  9. Ahmadi F, Maslakpak MH, Anoosheh M, Hajizadeh E, Rajab A. Diabetic Adolescent Girls’ Perspective on Marriage: a Qualitative Study. J Family Res. 2009;5(4):455-65. [Persian].
  10. Iman M, Shirdel E. The emotional wellbeing experience of the elderly living in a nursing home: a phenomenological study. Journal of Qualitative Research in Health Sciences. 2016;6(3):277-95. [Persian ].
  11. Zeferino MT, Carraro TE. Alfred Shütz: from theoretical-philosophical framework to the methodological principals of phenomenological research. Texto & Contexto-Enfermagem. 2013;22:826-34.
  12. Schutz A. Collected papers V. Phenomenology and the social sciences: Springer Science & Business Media; 2011.
  13. Eberle TS. Phenomenology as a research method. The SAGE handbook of qualitative data analysis. 2014:184-202.
  14. Eatough V, Smith JA, Shaw R. Women, anger, and aggression: An interpretative phenomenological analysis. Journal of interpersonal violence. 2008;23(12):1767-99.
  15. Mohammadpour A. Qualitative research method against method. Tehran, Iran: Jameshenasan. 2010. [Persian].
  16. Karin D, Nyström M, Dahlberg H. Reflective lifeworld research2007.
  17. Ys L. Guba EG. Naturalistic inquiry. Beverly Hills Sag. 1985.
  18. McCulloch D. The Diabetes Answer Book: Practical Answers to More Than 300 Top Questions: Sourcebooks, Inc.; 2008.
  19. Becker E. The denial of death Free Press. New York. 1997.
  20. Bolourian Z, Ganjloo J. Evaluating sexual dysfunction and some related factors in women attending Sabzevar Health Care Centers. Journal of Reproduction & Infertility. 2007;8(2). [Persian [
  21. Copeland KL, Brown JS, Creasman JM, Van Den Eeden SK, Subak LL, Thom DH, et al. Diabetes mellitus and sexual function in middle-aged and older women. Obstetrics & Gynecology. 2012;120(2 Part 1):331-40.
  22. Peyravi H, Hajebi A, Panaghi L. A survey on the relation between social support and mental health in students of Tehran University. Journal of Health system research. 2011;6(2). [Persian].
  23. Azad H. The Correlation of Social Support, tolerance and Mental Health in Children of Martyrs and war-disabled in Universities of Ilam. Iranian Journal of War and Public Health. 2011;3(4):48-58. [Persian].
  24. Soheili S, Firoozi F. Investigation of the effect of lifestyle training on the quality of diabetic patients’ life. Journal of Diabetes Nursing. 2021;9(4):1728-38.
  25. Esteghamsti A, Hasbi M, Halabchi F. Prescribing exercise in patients with type 2 diabetes. J of Diabetes and Lipid. 2009;7(3):251-6. [Persian].
  26. Bourdieu, P. “Raisons Pratiques: sar la theorie de Laction (M. Mardiha, Trans.). Tehran: Naghsh Negar; 2011. [Persian].
  27. Glock and Stark, religiosity questionnaire.1965. Quoted by Sirajzadeh. 1995.
  28. Hazar Jaribi J, Arfaei Ainuddin R. Leisure time and social health. welfare planning and social development quarterly. 2019;10:39-63. [Persian].
  29. Hinkle JL, Cheever KH. Clinical handbook for Brunner & Suddarth’s textbook of medical-surgical nursing: Lippincott Williams & Wilkins; 2013.
  30. Pibernik-Okanović M. Psychometric properties of the World Health Organisation quality of life questionnaire (WHOQOL-100) in diabetic patients in Croatia. Diabetes research and clinical practice. 2001;51(2):133-43.
  31. Ingadóttir B. The lived experience of a chronic illness: Challenges, Dialogues and Negotiations in Adherence and Non-adherence: A phenomenological study from the perspective of the person with diabetes. 2006.
  32. Speziale HS, Streubert HJ, Carpenter DR. Qualitative research in nursing: Advancing the humanistic imperative: Lippincott Williams & Wilkins; 2011.
  33. McDonald PE, Tilley BC, Havstad SL. Nurses’ perceptions: issues that arise in caring for patients with diabetes. Journal of Advanced Nursing. 1999;30(2):425-30.
  34. Young-Hyman D, de Groot M, Hill-Briggs F, Gonzalez JS, Hood K, Peyrot M. Erratum. Psychosocial Care for People With Diabetes: A Position Statement of the American Diabetes Association. Diabetes Care 2016; 39: 2126–2140. Diabetes Care. 2017;40(2):287.
  35. Kasteleyn M, de Vries L, Van Puffelen A, Schellevis F, Rijken M, Vos R, et al. Diabetes‐related distress over the course of illness: results from the Diacourse study. Diabetic medicine. 2015;32(12):1617-24.
  36. Chew B-H, Mohd-Sidik S, Shariff-Ghazali S. Negative effects of diabetes–related distress on health-related quality of life: an evaluation among the adult patients with type 2 diabetes mellitus in three primary healthcare clinics in Malaysia. Health and quality of life outcomes. 2015;13:1-16.
  37. Hasan A-K. Investigating the recovery of elderly type 2 diabetic patients with a diet therapy program, nutrition and healthy lifestyle management. Interdisciplinary research in management and medical sciences. 2021;33:43-3. [Persian].
  38. Hor M, Aghaei A, Abedi A, Golparvar M. Recognizing Different Aspects Of Healthy Life Style For Women With Diabetes Type Two: A Phenomenology Qualitative Research. Iranian Journal of Diabetes and Lipid Disorders. 2018;17(5):242-56. [Persian].
  39. Callahan Fagan VR, Parsons K. The Lived Experience of Continuous Subcutaneous Insulin Infusion in Adults With Type 1 Diabetes Mellitus: A Phenomenological Inquiry. Glob Qual Nurs Res. 2021;8:2333393620981058.
  40. Dickinson JK, O’Reilly MM. The lived experience of adolescent females with type 1 diabetes. Diabetes Educ. 2004;30(1):99-107.
  41. George SR, Thomas SP. Lived experience of diabetes among older, rural people. J Adv Nurs. 2010;66(5):1092-100.
  42. Karlsson A, Arman M, Wikblad K. Teenagers with type 1 diabetes—a phenomenological study of the transition towards autonomy in self-management. International journal of nursing studies. 2008;45(4):562-70.
  43. Walei, S. Meridi, G. Fathi, M. Nik Bakht Nasrabadi, A. Rezaei Freemani, M. The concept of health from the perspective of diabetic patients: a qualitative study. Journal of Faculty of Nursing and Midwifery.
  44. Shabbidar S, Fathi B. Effects of nutrition education on knowledge and attitudes of type 2 diabetic patients. Journals of Birjand University of Medical Sciences. 2007;14(1):9-15. [Persian].
  45. Maghsoudi Z, Azadbakht L. New approaches on the relationship of healthy food patterns in diabetes mellitus based on evidence. Journal of Health System Research. 2018;8(6):903-21. [Persian].
  46. Mohammad Shahi M, Shirani F, Elahi S, Ghasemi S, Alaie Shahni M, Heydari F. Evaluation of relationship between dietary patterns and quality of life in patients with type 2 diabetes. Daneshvar Medical Center, Shahid Scientific Medical Monthly. 2013;22(2):1-12. [Persian].
  47. Ghazanfari Z, Niknami S, Ghofranipour F, Larijani B. Regular physical activity from perspective of females with diabetes: A qualitative study. Internal Medicine Today. 2009;15(1):5-14. [Persian].
  48. Samadi FH. Relationship between spiritual well-being and religious belief with life expectancy of diabetics. Islam and Health Journal. 2015;2(2):44-51. [Persian].
  49. Kiyani F, Nikbakht R. The study of the relationship between diabetic patients religious beliefs and depression in diabetes clinic of ali Asghar hospital in Zahedan. Journal of Diabetes Nursing. 2014;1(2):61-7. [Persian].
  50. King KM, King PJ, Nayar R, Wilkes S. Perceptions of adolescent patients of the “lived experience” of type 1 diabetes. Diabetes Spectrum. 2017;30(1):23-35.
  51. Youngson A, Cole F, Wilby H, Cox D. The lived experience of diabetes: Conceptualisation using a metaphor. British Journal of Occupational Therapy. 2015;78(1):24-32.
مجله علوم پزشکی صدرا
دوره 12، شماره 4
پاییز 1403
صفحه 459-479

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما