مجله علوم پزشکی صدرا

بررسی میزان دُز معادل پرتوی ایکس در مراکز رادیولوژی شهر زاهدان در سال 1396

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

راحله هاشمی حبیب آبادی 1
فاطمه پری دخت 2
حنانه نصیبی سیس 3
بنت الهدی خسروی 3
مهدی محمدی 4

1 استادیار، مرکز تحقیقات ارتقای سلامت، گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

2 مهندسی بهداشت حرفه ای ، ;کمیته تحقیقات دانشجویی ، دانشکده بهداشت ، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان ، زاهدان،ایران

3 گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

4 استاد، مرکز تحقیقات ارتقای سلامت، گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

https://doi.org/10.30476/smsj.2023.93837.1317
چکیده
مقدمه: باوجود اینکه پرتوهای یون‌ساز برای جمعیت جهانی مفید هستند، اما خطرات ناشی از اثرات تصادفی و قطعی، محافظت از بیماران در برابر آسیب‌های احتمالی را ضروری می‌سازد. این مطالعه با هدف بررسی میزان دُز معادل پرتو‌ی ایکس در مراکز رادیولوژی، در شهر زاهدان سال 1396 انجام گرفته است.
روش‌ها: این مطالعه‌ی توصیفی‌مقطعی در بخش‌های رادیولوژی و دندان‌پزشکی و سالن‌های انتظار این بخش‌ها انجام شد. روش نمونه‌گیری سرشماری است. در مطالعه‌ی حاضر شش مرکز رادیولوژی، چهار بیمارستان دولتی و سیزده مطب دندان‌پزشکی بررسی شدند. میزان پرتو‌ی ایکس دستگاه پرتوسنج محیطی «MKS-05 ―TERRA» بر حسب μSv/h  سنجیده شد و داده‌ها نیز با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه‌ی 22 تجزیه و تحلیل شدند.
یافته‌ها: بیشترین و کمترین میانگین دُز دریافتی به‌ترتیب مربوط به اپراتور دستگاه‌ها در بیمارستان‌های دولتی
( µsv/hr06/0 ± 36/0) و کارکنان بخش دندان‌پزشکی ( µsv/hr01/0 ± 06/0) بود که پایین‌تر از حد مجاز است. میزان مواجهه‌ی کارکنان برخی از بخش‌های رادیولوژی بیمارستان‌ها μSv/h 55/0 و بالاتر از حد مجاز به دست آمد. بیشترین میزان پرتو‌ی دریافتی توسط اپراتور دستگاه‌ها در رادیوگرافی دندان، قفسه‌ی سینه و لمبوساکرال ارزیابی گردید.
نتیجه‌گیری: با‌توجه‌به اینکه میزان دُز مواجهه برای برخی از کارکنان بخش رادیولوژی که به‌طور غیرمستقیم و مداوم با پرتو‌ در تماس هستند بیش از حد مجاز توصیه شده است، انجام اقدامات حفاظتی از قبیل رعایت فاصله مناسب کارکنان از اتاق رادیوگرافی، بازبینی و حفاظ‌گذاری مناسب و پایش دُز مواجهه برای این گروه از کارکنان ضروری است.

کلیدواژه‌ها

دندانپزشکی
دُز معادل
رادیولوژی
پرتو‌ی ایکس
  1. Ofori K, Gordon SW, Akrobortu E, Ampene AA, Darko EOJJoRR, Sciences A. Estimation of adult patient doses for selected X-ray diagnostic examinations. 2014; 7(4): 459-62.
  2. GhazikhanlouSani K, Eskandarlou A. Evaluation of radiation protection principles observance in Iranian dental schools %J Journal of Dental Medicine. 2009; 22(3): 125-31.
  3. De Basea MB, Salotti JA, Pearce MS, Muchart J, Riera L, Barber I, et al. Trends and patterns in the use of computed tomography in children and young adults in Catalonia—results from the EPI-CT study. 2016; 46(1): 119-29.
  4. Holmberg O, Malone J, Rehani M, McLean D, Czarwinski R. Current issues and actions in radiation protection of patients. European journal of radiology. 2010; 76(1): 15-9.
  5. Shahbazi-Gahrouei D. Quality control of the radiological equipment in Chaharmahal & Bakhtiari Hospitals. Journal of Shahrekord University of Medical Sciences. 2004; 5(4): 11-8.
  6. Eyvaz ZN, Khoushdel AR, Azma K, Foulad VL. Evaluation of X-Ray
    factors and its effect on radiology department staff at Army hospitals in Tehran in the year 1385. 2008.
  7. Bahreyni tosi S, H. Z. Estimating the additional risk of cancer due to some common radiographs in Sabzevar city. Iranian Journal of Medical Physics. 2011; 8(3): 13-9.
  8. Movafagh A, Maleki F, Mohammadzadeh S, Fadaei S, editors. Association of glutathion S-transferase and chromosomal aberrations as a means to determine occupational exposure. International Congress Series; 2005: Elsevier.
  9. Behroozi H, Tahmasebi M, Mohebifar BJJops. Evaluation of the Prevalence of Shielding in Patients Undergoing Conventional Radiological Procedures (1 Work Shift–1 X-ray Room). 2018; 14(3): 133-7.
  10. Zargan S, Seyedmehdi SM, Emami H, Attarchi M, Yazdanparast T, Hamidi H. Comparison of blood cells in radiology workers and non-radiation workers staff of a governmental hospital in Tehran. 2016.
  11. Karami V, Zabihzadeh M. Radiation Protection in Diagnostic X-Ray Imaging Departments in Iran: A Systematic Review of Published Articles. J-Mazand-Univ-Med-Sci. 2016; 26(135): 88-175.
  12. Oluwafisoye P, Olowookere C, Obed R, Efunwole H, Akinpelu JJIJoR, Sciences RiA. Environmental survey and quality control tests of x-ray
    diagnostic facility of a large Nigerian hospital. 2009; 1(2): 157-62.
  13. Elahimanesh F, Allaveisi F, Zahedi R, Abdolmohammadi J, Mahmoodi M, Amiri J, et al. Evaluation of changes in blood factors, liver functional tests, and thyroid tests in radiation workers in hospitals in kurdistan province, Iran. Journal of Isfahan Medical School. 2017; 35(453): 1532-9.
  14. Shahhoseini E, Aghaei A, Manochehri F, Mohammadzadeh A. Analysis of Absorbed Dose in Vital Organs of Radiation Workers at Tehran Research Reactor (TRR) with the use of RANDO Phantom and TLD Method. Journal of Nuclear Science and Technology (JonSat). 2009; 30(3): 62-65.
  15. Khamisipour G, Tamjidi A, Tamjidi A, Nabipour I. Genetic damages in radiation workers of radiology centers in Bushehr port. BPUMS. 2004; 7(1): 11-8.
  16. Habibi EA, Soleymani B, Nateghi R, Lotfi RBM, Yarmohammadian MH. Risk management in radiology units of Isfahan University of medical sciences hospitals Health information management. 2007; 4(1): 41-133.
  17. Hasanian M, Karami N, Molavi vardanjani M, Tapak L. The Effect of Nurses' Virtual Learning on Knowledge and Practice of Observing X-Ray Protection Principles %J Avicenna Journal of Nursing and Midwifery Care. 2020; 28(1): 46-56.
  18. Oluwafisoye PA, Olowookere CJ, Obed RI, Efunwole HO, Akinpelu JA.
    Environmental survey and quality control tests of X-ray diagnostic facility of a large Nigerian hospital. International Journal of Research and Reviews in Applied Sciences. 2009; 1(2): 157-62.
  19. Zand H, Amani M, Mohammadi V, Valinezhad F, Hosseinzadeh S. Assessment of partial distribution of the equivalent dose in radiology waiting room-Ardabil, Iran (2011). Journal of Gorgan University of Medical Sciences. 2013; 15(1): 103-9.
  20. Atamaleki A, Dolati M, Hekamabadi R, Younesi heravi MA.. Evaluation of X-ray in diagnostic radiation wards of North Khorasan University of Medical Sciences hospitals. National Conference on Occupational Health and Safety 2013.
  21. James I, Moses I, Vandi J, Ikoh UJJoAS, Management E. Measurement of indoor and outdoor background ionising radiation levels of Kwali General Hospital, Abuja. 2015; 19(1): 89-93.
  22. Foulady B, IbrahimiGhavamabadi L, Bozar M, Mohamadi A, Ahmadi KJIJoMP. Evaluation of X-ray radiation levels in radiology departments of two educational hospitals in Ahvaz, Iran. 2017; 14(2): 87-91.
  23. Asgari A, parach A, mirmohamadi j, Mehrparvar AH, Daneshian E, Nekoofar Z. Investigating the effective annual dose of radiation angiography department of Afshar Hospital in Yazd
    and providing radiation protection strategies to better manage the dose received by staff %J Occupational Medicine Quarterly Journal. 2020; 12(1): 34-44.
  24. Nkubli FB, Nzotta CC, Nwobi NI, Moi SA, Adejoh T, Luntsi G, et al. A survey of structural design of diagnostic x-ray imaging facilities and compliance to shielding design goals in a limited resource setting. 2017; 3(1): 6.
  25. Younis SN, Ali RT, Rashid SA. Radiation protection evaluation from radio diagnostic departments in Erbil hospitals. Zanco Journal of Medical Sciences (Zanco J Med Sci). 2014; 18(1): 625_31.
  26. Tavakkoli A, Nikneshan S, Varshousaz M. Protection against X-ray in dental clinics of Shahid Beheshti University of Medical Sciences in 1381. 2004.
  27. Faraj KA, Ali RT, Saeed AO. Quality Control and Radiation Dose Rates Measurment from Diagnostic X-Ray Examination at Different Places of Hospitals in Sulaimania. IJRRS; 2013.
  28. Tamjidi A. Evaluation of applying protective principles against different rays in radiological centers in bushehr province. 2001;4(1).
  29. Sahebzadeh M, mohammadi f. Radiography; Profit or Loss %J Iranian Journal of Pediatric Dentistry. 2020; 15(2): 0.
  30. Yazdi AA, Mortazavi S, Rahmannia G. Evaluation of the Compliance with the Principles of Radiation Protection in
    the Dental Offices in Mashhad, Iran.
  31. Karami V, Zabihzadeh M. Radiation protection in diagnostic X-ray imaging departments in Iran: a systematic review of published articles. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2016; 26(135): 175-88.
  32. Frantzen MJ, Robben S, Postma AA, Zoetelief J, Wildberger JE, Kemerink GJJIii. Gonad shielding in paediatric pelvic radiography: disadvantages prevail over benefit. 2012; 3(1): 23-32.
  33. SHahabi N, GHorbani shahna F, Roknian M, Godarzi S, H. S. Study of the exposure of radiologists in teaching hospitals and private dental offices in Hamadan in 2003. Fourth Occupational Health Conference of Iran-Hamadan. 2004; 4: p. 695-703.
  34. Annette L. Vietti-Cook SR. Dose limit for the embryo /Fetus of a declared pergnant occupational worker .http://www.nrc.gov/reading-rm/doc-collections/commission/srm/2012/.
  35. Amirzadeh F, Tabatabaii shr. Investigating the level of awareness of the principles of radiation protection among radiologists working in hospitals in Shiraz. Iranian Journal of Nuclear Medicine. 2005; 13(24).
  36. Shafi H, Qaymyan N, Amani N, Bijani S, Kamali AS. Evaluation of nurses awareness of principles of radiation protection shahid behshti hospital. 2016.
  37. Mostafapour S, Olumi S, Azimian H, Khademi S. The Investigation of the
    Radiation Staff's Knowledge About the Radiation Protection Standards in‎ Angiography Departments of Mashhad Educational Hospitals. Journal of Paramedical Sciences & Rehabilitation. 2021; 10(2): 72-82.
  38. Tazeh Kand SV, Eftekhari A. Evaluation of knowledge of dentists in Zanjan regarding principles of X-ray protection in 2019. Journal of Dental Medicine. 2020; 33(3): 181-91.
  39. Valipoor F, Ahmadi O, Poortaghi G, Mahmoudi N, Mohamadian MS. Survey of Scattered X-ray Rate and Received Dose by Staff of Angiography Department in a Military Hospital. IOH. 2017; 14(1): 134-42.
  40. Houman K, Soleymani Goloujeh M, Ghasemzadeh N. A survey of radiology technology student's attitude on patient safety in radiology departments of URMIA'S educational hospitals %J Nursing and Midwifery Journal. 2013; 11(3): 0.
  41. KHoshniiaT Ramin, Haghshenas Mohammad Reza, SHarife. H. Dosimetric study and observance of X-ray protection principles in dental offices in Sanandaj in 2009. The 13th National Environmental Health Conference in 2010; 2010.
  42. Nisha VA, Parthiban J, Sarumathi T, Hemalatha V, Amudhan AJBBRA. Radiation protection in dental radiology-the safe use of radiographs in dental practice. 2014; 11(1): 263-6.
  43. Fatahi-Asl J, Cheki M, Karami V. Quality control of diagnostic radiology
    devices in the selected hospitals of Ahvaz city. Jentashapir J Health Res. 2013; 4(5): 371-7.
  44. Mehdipour LA, Khaldari R, Baniasadipour B. Evaluation of the accordance of Radiation field with Light field in the Radiographic machines in Kerman X-Ray, Rafsanjan, and Sirjan cities, during 2010. Community Health Journal. 2017; 4(3): 10-7.
مجله علوم پزشکی صدرا
دوره 10، شماره 4
مهر 1401
صفحه 381-394

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما