مجله علوم پزشکی صدرا

اثربخشی آموزش فراشناخت مبتنی بر رویکرد موریتز بر سطح قند خون ناشتا و دشواری تنظیم هیجان مبتلایان به دیابت نوع دو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مریم رجبی 1
سعید ملیحی الذاکرینی 2
جوانشیر اسدی 3
محمد رضا میرزایی 4

1 دکتری، گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد کرج ،دانشگاه آزاد اسلامی،کرج، ایران

3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

4 استادیار، گروه داخلی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

https://doi.org/10.30476/smsj.2022.86779.1134
چکیده
مقدمه: دیابت بیماری مزمن و شایع غده درون ریز است که مبتلایان را در ﻣﻌﺮض ﺗﺮس از ﮐﺎﻫﺶ ﻗﻨﺪﺧﻮن و مشکلاتی در تنظیم‌هیجان قرار می‌دهد؛ لذا با توجه به اثرات منفی این دوعامل در روند کنترل و درمان دیابت، ارائه مداخلات روان‌شناختی احساس می‌شود. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش فراشناخت مبتنی بر رویکرد موریتز بر سطح قند خون ناشتا و دشواری تنظیم‌هیجان مبتلایان به دیابت نوع دو انجام شد.
روش‌ها: روش پژوهش از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. از زنان مبتلا به دیابت نوع 2 به صورت دردسترس 50 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (25 نفر) و کنترل (25 نفر) گمارده شدند. ابزار پژوهش شامل مقیاس دشواری در تنظیم هیجان (2004، DERS) و آزمایش خون بود. پس از اجرای پیش‌آزمون، گروه آزمایش جلسات آموزش فراشناخت مبتنی بر رویکرد موریتز به مدت 8 جلسه‌ی 90 دقیقه‌ای هفتگی را دریافت نمودند و گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفت. داده­ها از طریق تحلیل واریانس با اندازه‌های مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل گردید.
یافته‌ها: با تعدیل نمرات پیش آزمون، بین گروه‌ آزمایش و کنترل در متغیر قندخون ناشتا، و راهبردهای تنظیم‌هیجان شامل عدم پذیرش پاسخ‌های هیجانی، دشواری در انجام رفتار هدفمند، دشواری در کنترل‌تکانه، دسترسی محدود به راهبردهای تنظیم‌هیجانی، عدم وضوح هیجانی در مرحله پس آزمون تفاوت معناداری وجود دارد (001/0p<). 
نتیجه گیری: می‌توان از آموزش فراشناخت مبتنی بر رویکرد موریتز در جهت کاهش سطح قندخون ناشتا و دشواری تنظیم‌هیجان مبتلایان به دیابت استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها

فراشناخت
گلوکز خون
هیجانات
دیابت
  1. Bagherian-Sararoudi R, Ahmadzadeh G, Bahraminejad M. The Relationship between Illness Perception, Personality Variables, and Adherence among the Patients with Myocardial Infarction.  J Isfahan Med Sch 2020; 37(560): 1454-61. [In Persian].
  2. Golics C. J, Basra M. K, Salek M. S, & Finlay A. Y. The impact of patients' chronic disease on family quality of life: an experience from 26 specialties. International journal of general medicine 2013; 6: 787–798.
  3. Yi-Wen T, NaiHsuan K, Tao-Hsin T. Impact of subjective sleep quality on glycemic control in type 2 diabetes mellitus. Fami Practi Inter J 2011; 1: 1-6.
  4. American Diabetes Association. Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Medical Care in Diabetes. Diabetes Care 2018 Jan; 41(Supplement 1) 2018; S13- S27.
  5. Carpenter, R., DiChiacchio, T., Barker, K. Interventions for self- management of type 2 diabetes: An integrative review, International Journal of Nursing Sciences. https://doi.org /10.1016/j.ijnss.2018.12.002.
  6. Srinivasan B.T, Davies M. Glycaemic management of type 2 diabetes. Medicine 2019; 47(1):32-39.
  7. Shahdadi H, Mansouri A. The Effect of Benson's Relaxation Method on Fasting Blood Glucose in Patients With Type II Diabetes. J Diabetes Nurs 2017; 5 (2) :139-146
  8. Gomez-Perez FJ, Aguilar-Salinas CA, Almeda-Valdes P, Cuevas-Ramos D, Lerman Garber I, Rull JA. HbA1c for the diagnosis of diabetes mellitus in a developing country. Arch Med Res 2010; 41(4):302-308. [In Persian].
  9. Mirfeizi M, Mehdizadeh Tourzani Z, Mirfeizi Z, Asghari Jafarabadi M, Rezvani M, Shoghi M. Effects of cinnamon on controlling blood glucose and lipids in patients with type II diabetes mellitus: A double blind, randomized clinical trial. Medical Journal of Mashhad University of Medical Sciences 2014; 57(3): 533-541.
  10. Nouwen A, Winkley K, Twisk J, Lloyd CE, Peyrot M, Ismail K, Pouwer F. Type 2 diabetes mellitus as a risk factor for the onset of depression: a systematic review and meta-analysis. Diabetologia 2010; 53(12):2480-6.
  11. Choi S. Rush E. & Henry S. Negative Emotions and Risk for Type 2 Diabetes among Korean Immigrants, The Diabetes Educator 2013; 39(5): 679-688.
  12. Mahmoudi, I; Basaknejad, S. and Mehrabizadeh Honarmand, M. The Effectiveness of Anger Management Training with a Positive Psychology Approach on Cognitive Emotion Regulation Strategies and Anger Rage in female students. Journal of Psychological Achievement 2016; 22 (2): 137-156. [In Persian].
  13. Gross J. J. Emotion regulation in adulthood: Timing is everything. Journal of Current Directions in Psychological Science 2001; 10: 214-219.
  14. Hjemdal, O., Solem, S., Hagen, R.,
    Kennair, L., Nordahl, H., Wells, A. A Randomized Controlled Trial of Metacognitive Therapy for Depression: Analysis of 1-Year Follow-Up. Frontiers in Psychology 2019; 10.
  15. McPhillips R, Salmon P, Wells A, Fisher P. Qualitative Analysis of Emotional Distress in Cardiac Patients From the Perspectives of Cognitive Behavioral and Metacognitive Theories: Why Might Cognitive Behavioral Therapy Have Limited Benefit, and Might Metacognitive Therapy Be More Effective? Front Psychol 2019; 4(9):2288.
  16. Strand, E., Hagen, R., Hjemdal, O., Kennair, L & Solem, S. Metacognitive Therapy for Depression Reduces Interpersonal Problems: Results From a Randomized Controlled Trial. Front. Psychol. https://doi.org/10.3389/fpsyg, 2018:14-15
  17. Moritz, S., Lysaker, P. H., Hofmann, S. G., & Hautzinger, M. Going meta on metacognitive interventions. Expert Review of Neurotherapeutics 2018; 18(10): 739–741.
  18. Winter, L., Gottschalk, J.,  Nielsen, J., Wells, A., Schweiger, U., & Kahl, K. A Comparison of Metacognitive Therapy in Current Versus Persistent Depressive Disorder – A Pilot Outpatient Study. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.01714
  19. Maroufi M, Sohrabi Fard M, Hosseini H, Karaei Sh. The effectiveness of Wells metacognitive therapy on reducing anxiety, increasing happiness, improving emotional intelligence and modifying students' cognitive emotion regulation
    strategies. Motor and Behavioral Sciences 2018; 1 (2): 158-173.
  20. Shahidi L & Manshaei Gh. The effectiveness of metacognitive-based teaching on the emotional regulation and academic excitement of high school high school students. Cognitive Science News 2015; 17 (3): 30-37
  21. Zemstani M, Davoodi A, Mehrabizadeh Honarmandzadeh M, Zargar Y. The Effectiveness of Behavioral and Metacognitive Activation Therapy on Symptoms of Depression, Anxiety, and Cognitive Emotion Strategies. Journal of Psychological Achievement 2013; 4 (1): 183-212.
  22. Wells A. Metacognitive therapy for anxiety and depression. 1 st ed. New York: Guilford Press; 2009.
  23. Moritz S, Von Mühlenen A, Randjbar S, Fricke S, Jelinek L, et al. Evidence for an attentional bias for washing-and checking-relevant stimuli in obsessive–compulsive disorder. J Neuro Psychol Society 2009 15(3): 365-71
  24. Jelinek L, Hauschildt M, Moritz S. Metakognitives Training bei Depression (D-MKT). In Stavemann, H. Entwicklungen in der Integrativen KVT. Weinheim: Beltz 2016; 175-200.
  25. Jelinek L, Quaquebeke N.V, Moritz S. Cognitive and Metacognitive Mechanisms of Change in Metacognitive Training for Depression. Scientific Reports 2017; 7: 3449 DOI:10.1038/s41598-017-03626-8
  26. Gratz K. L, Roemer L. Multidimensional
    assessment of emotion regulation and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation of the Difficulties in Emotion Regulation Scale. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment 2004; 26: 41-54.   
  27.  Azizi A, Mirzaei A, Shams J. Investigating the relationship between stress tolerance and emotional regulation with students' dependence on smoking. Hakim, 2009; 13 (1): 1-11.
مجله علوم پزشکی صدرا
دوره 9، شماره 3
تیر 1400
صفحه 311-324

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

راهنمای داوران

تماس با ما